Kullandığımız sular kalitesiz, ama bizler farkında değiliz

Dünya Bankası ciddi bir su kirliliği krizinden söz ediyor ve bunun ağır ekonomik yükü olduğunu vurguluyor.  Bu konudaki rapor 20 Ağustos 2019’da yayımlandı.  Raporu hazırlayan uzmanlar bugüne kadar yalnızca su kıtlığının ya da su baskınlarının yarattığı ekonomik etkinin üzerinde durulduğunu vurguluyorlar; ama konunun hayli değişik ve önemli boyutları olduğunu belirtip rahatsız edici bir tablo çiziyorlar.

Raporun odağı “kalite”.  Su kalitesi, “miktarı” değil.  İçtiğimiz, orada burada (örneğin tarımda) kullandığımız suyun kalitesindeki ciddi sorunlar.  Bu, yepyeni bir bakış açısı.  Uzun zamandan beri “Su kıtlığı var, yağmur yeterince yağmıyor.” ya da “Beklenmedik aşırı yağış oldu, ortalığı berbat etti.” diyorduk.  Kalite konusunu hiç düşünmüyorduk.

Rapor “Görülmeyen, fark edilmeyen çok ciddi yaşamsal bir krizle karşı karşıyayız.” diyor.  “Su kalitesizliği birçok ülkede (gelişmişinden gelişmekte olanına kadar hepsinde) ekonomik gelişmenin üçte birini eritip yok ediyor.  Bunun bedelini de, hiç farkında olmadan, hepimiz ödüyoruz.”

Rapor kapsamlı bir araştırmanın ürünü.  Ülkelerden su kalitesi konusunda, uzun bir zaman boyunca, ayrıntılı veri toplanmış.  Dünyanın her bir köşesinden.  Ortaya benzeri olmayan bir veritabanı çıkmış.  Yapılan analizler bu bilgi birikimine dayanıyor.

Su kalitesinin yeryüzündeki dağılımına bir bakalım.  Aşağıda maviler kaliteli suların olduğu yerleri yansıtıyor.  Sarılara doğru gittikçe kalite bir ölçüde azalıyor.  Kırmızılarda ise ciddi kalite bozukluğu var.  Örneğin Türkiye’de.

Raporun vurguladığı başka olgulara da göz atalım:

  • Bakteriler, lağım suları, kimyasallar, plastikler sulara bulaşınca sudaki oksijeni emiyorlar ve suyu insanları ve ekosistemleri etkileyen bir zehre dönüştürüyorlar.
  • Su kirliliği sağlık, tarım ve ekosistemler üzerinde büyük boyutlu zararlar yaratıyor.
  • Aşırı kuraklıklar, büyük fırtınalar ve denizlerin yükselmesi toprakta ve sularda tuzlanmaya neden oluyor. Bu da toprağın üretkenliğini ciddi oranda azaltıyor.  Sonuç, tuzlanma nedeniyle daha az yiyecek maddesi elde ediliyor.  Bu kayıp her yıl 170 milyon kadar insanı besleyebilecek miktarda.
  • Su kalitesinin kötüleşip zararlı nitelik kazanmasını tetikleyen ana olguların başında kimyasal tarım gübreleri geliyor. Bunlar ırmaklara, göllere ve denizlere bol miktarda sızıp nitrata dönüşüyorlar.  Nitrat çocukların büyümesinde, beyin gelişmesinde, sağlıklı bünye kazanmalarında olumsuz rol oynuyor.  (Not etmekte yarar var: bu tür gübre kullanımı son 50 yıl içinde 6-7 misli artmış.)
  • Bünyelerdeki etkiye ışık tutan bir saptama: sudaki nitrat miktarının fazla olduğu bölgelerde yaşayan kişilerin (özellikle kadınların) boyu geçtiğimiz yüzyıl içinde 4 santim kadar kısalmış.
  • Öte yandan sularda mikroplastikler de bol miktarda görülüyor. Bunun da ciddi sağlık sorunları yarattığı biliniyor.  (Bir not: Başka bir araştırmacı grubu geçtiğimiz hafta içinde kuzey kutbundaki buzulların içinde bol miktarda mikroplastik saptadıklarını açıkladı.  Anlaşılan bunlar dünyanın orasından burasından, çok uzaktaki yerlerden güçlü rüzgarların taşımasıyla buralara kadar geliyor ve buzullara karışıyor.)

Dünya Bankası raporunda politikacıları gecikmeden önlem almaya davet ediyor.  Bunların arasında etkili çevre politikalarının tanımlanması yer alıyor.  Ayrıca su kirliliklerinin sürekli izlenmesi, kirletme kontrollerinin ısrarla yapılması, su arıtma sistemleri oluşturulması ve halkı uyarıp bilinçlendirecek girişimlerin sürekli yürütülmesi de söz konusu.

Raporun aslına buradan ulaşabilirsiniz.

Atila Alpöge, Ekogazete, 21.8.2019 / Yararlanılan kaynaklar: Justine Guitton-Boussion, Le Monde, 22.8.2019 – The World Bank, 20.8.2019

Bu yazı Ekoloji Politikası, Genel Konular, Sağlık - Beslenme, Su, Tarım içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.