Çocuk edebiyatında yeni yönelim: Ekoloji

Çevre sorunları, iklim krizi, canlı varlık kıyımı, neyi nasıl kullandığımız, plastik… bu tür konular birden önem kazandı, çocuk kitabı yazarları için.  Batı dünyasının yayınevleri bu tür yayınlara yönelmekteler.  Son yıl içinde peşi peşine kitap çıktı ortaya; yenileri de hazırlanmakta.  Uzmanlar bu yepyeni gelişmeyi “Greta Etkisi” diye tanımlıyorlar.  İsveçli ünlü genç kız Greta Thunberg’e gönderme yaparak.

Bu ilginç gelişmenin 7 örneğini yazının en altında göreceksiniz.  Satış istatistikleri yürüten araştırma firmaları bunların satışında da patlama görüldüğünü söylüyor.

Yakın geçmişte bu konularda duyarlılığı olanlar “Ekolojiyi çocuklara nasıl açabiliriz?  Korku ve umutsuzluk yaratmaz mıyız?  En iyisi büyümelerini mi beklemek?” gibi düşünceler ve kaygılar içindeydiler.  Ama öyle anlaşılıyor ki, sevgili Greta’nın tam bir yıl önce (İsveç Millet Meclisinin önünde) kendi başına başlattığı “okul grevi” bütün dünyayı sarsmış.  Birçok ülkede çocuk grevleri ve gösteriler başladı.  Greta çok önemli uluslararası toplantılara konuşmacı olarak davet edildi.  Ekoloji düşmanı para babaları onun hakkında “Hasta!  Aptal!  Birileri kullanıyor!” diye büyük kampanyalar açtılar.  Şimdi ise, Greta Nobel Barış Ödülüne aday gösterildi.  Bu şanlı ödülü 16 yaşındaki bu genç kıza verecekler mi, vermeyecekler mi, önümüzdeki Ekim ayında göreceğiz.

Yayıncılar “Greta’nın tavrı çocukların ilgisini çekti ve belli belirsiz hissettikleri değişim özlemini harekete geçirdi.” diyorlar.  “Daha da ötesi, kollarını sıvayabileceklerini anladılar.  Şimdi bizler de büyüyüp durmakta olan bu harekete yayınlarımızla katılıyoruz.” diye etkiliyorlar.  Aslında bu katılımın görülmedik hızla geliştiğini belirtmek gerek.  Kitaplar alışılmışın dışındaki bir hızla yazılıyor, elden geçiyor ve basılıp dağıtılıyor.

Yeni çocuk kitaplarında gözlenen önemli bir değişiklik doğanın ele alınışıyla ilgili.  Daha önceleri doğanın güzellikleri üzerinde durulurdu.  Şimdi ise, olup biteni değiştirme gücünün var olduğu ve doğaya sahip çıkmak gerektiği gündeme geliyor.  Hatta bir kitap çocukları (çevresel zararları ayyuka çıkmış olan) palmiye yağını üreten firmalara mektup yazmaya davet ediyor.

Bazı yeni kitaplara göz atalım.

 

“Earth Heroes” – Lily Dyu

Kapakta Greta’nın resmi var.  Kitap doğaya sahip çıkıp doğal yaşamı koruma yolunda büyük çaba göstermiş yirmi kişinin öyküsünü anlatıyor.  Tunus’ta plastik torbaları yasaklatmış genç kızlar…  Hindistan’da sıcak çöl ortamında buzul dağı oluşturmuş bir mühendis…  (Bu mühendisin akıl almaz başarısına buradan göz atabilirsiniz.)

 

 

 

 

“A Planet Full of Plastic” – Neal Layton

Nedir plastik?  Nasıl üretilir?  Niçin kendiliğinden yok olup gitmez?  Niçin canlılar ve dünya için tehlikelidir?

 

 

 

 

Kids Fight Plastic” – Martin Dorey

Evde, sokakta, okulda ne yapmalı ki plastik belası kullanımını azaltalım?

 

 

 

 

Evie and the Animals” – Matt Haig

Yeryüzünü felaketten kurtarmak ve hayvanları korumak isteyen bir kızın öyküsü

 

 

 

 

There’s a Rang-Tan in my Bedroom” – James Sellick

Palmiye yağı üreticileri yüzünden evini ve ailesini yitirmiş bir orangutanın öyküsü.

 

 

 

 

A Wild Child’s Guide to Endangered Animals” – Millie Marotta

İnsanlığın durup dinlenmeden yok ettiği yaban yaşamı koruma çabasının önemi üzerine bir kitap.

 

 

 

“Where the River Runs Gold” – Sita Brahmachari

Berbat, totaliter bir ülkede bütün arılar ölmüş.  Bu yüzden polen yayarak bitkileri döllendirmekte ufak çocuklar çalıştırılıyor.

 

 

Öte yandan, kullanıldıktan sonra atılmış bir plastik diş fırçasının okyanustaki gezinti ve serüvenini anlatan “Tale of a Toothbrush” (MG Leonard) de önümüzdeki aylarda kitapçılarda yerini alacak.

Atila Alpöge, Ekogazete, 12.8.2019 / Yararlanılan kaynak: Donna Ferguson, The Guardian, 11.8.2019

Bu yazı Ekoloji Politikası, Genel Konular, Uncategorized içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

1 Response to Çocuk edebiyatında yeni yönelim: Ekoloji

  1. Burak Sarıgöllü dedi ki:

    Atila Abi selam,

    Geçen gün biri sormuştu bana…”ingilizce çevreci çocuk kitapları biliyor musun?” diye…senin mesajını iletip “bu kadar yeter mi?” diye soracağım:)

    Sevgiler abi

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.