İki milyon kişi elbirliğiyle devlete karşı dava açıyor

Söz konusu ülke Fransa.  2018’in son birkaç günü içinde “Noel”di, “Yeni Yıl”dı demeden 1.900.000 kişi devleti suçlayan bir kampanyaya imza bastı.  Bu rakam önümüzdeki günlerde hızla artacak, deniyor.  Amaç devleti suçlamak, mahkemeye vermek, dava açmak.  Ne diye?  Gerekçe belli: “Fransa 2015’te ev sahipliği yaptığı uluslararası iklim toplantısının bağlayıcı kararlarını sahiplenip uygulamıyor ve hayatımızı tehlikeye atıyor.”

Anılarımızı tazeleyelim.  2015’in Aralık ayında 196 ülkeyi en üst düzeyde temsil eden binlerce delegenin katıldığı ve COP21 diye anılan Birleşmiş Milletler toplantısına Paris ev sahipliği yapmıştı.  (Ekogazete birçok yazısıyla bu toplantıyı günü gününe aktarmıştı.  İsterseniz Ekogazete’de COP21 araması yapabilirsiniz.)  Günlerce süren toplantının ve zor tartışmaların sonunda küresel ısınmanın 2 derece ile sınırlandırması, hatta bunun 1,5 dereceye çekilmesi kararı oybirliğiyle kabul edilmişti.  Daha sonra ülkelerin hemen hepsi bu ortak kararı parlamentoları düzeyinde onaylamıştı.  (Onay vermeyen tek ülkenin ‘petrolcü’ Suudi Arabistan olduğu söyleniyor.)  Antlaşma böylece dünya çapında yürürlüğe girmişti.  Zorunlu bir belge olarak.

Peki, niye milyonlarca Fransız dava açmaktan söz ediyor?  Fransa 2015 toplantısına ev sahipliği yapmış olmayı hep bir gurur kaynağı olarak duyurdu.  Durmadan lafını etti; büyük bir başarı olarak gösterdi.  Ama yapılması gerekenleri, alınması istenen önlemleri almakta gecikti.  Değişik menfaat çevrelerinden gelen baskılar bu tür çabaları frenleyip durdurdu.  Halk “Yeter artık!” diyor.

İmza sahipleri devlete mart ayına kadar mühlet verdiler.  Olumlu ve kararlı bir çaba ortaya çıkmazsa konu mahkemeye taşınacak ve dava açılacak.  Gözlemciler Fransa’nın tarihinde bu kadar büyük bir toplu girişimin şimdiye kadar yaşanmamış olduğuna dikkat çekiyorlar.

“Böyle bir imza kampanyasından ve dava girişiminden tutarlı bir sonuç çıkar mı acaba?” diyenler de var.  Daha da ötesinde, uzmanlık alanı yalnızca kimya olan ve bazı çevrelerin sözcülüğünü yüklenmiş olan bir profesör çirkin suçlamalarla bu girişime saldırdı.  Öte yandan çevre bakanı da olayı geçiştirmekle ve ‘Biz gerekeni yapıyoruz’ demekle yetindi.

Ama dikkat edilmesi gereken çok önemli bir gelişmeyle karşı karşıyayız.  Bu tür davaların sayısı gittikçe artıyor.  Değişik ülkelerde, farklı konumlarda.  Birkaç örnek sıralayayım.  Hepsinde de suçlama politik sistemlerin umursamazlığı:

  • Hindistan Yüksek Mahkemesi şiddetli hava kirliliği yarattıkları için kent içi otobüsleri dizel yerine benzin kullanmaya mecbur kıldı. (Ekogazete, 3.7.2015)
  • Hollanda’da 900 kişinin açtığı davada mahkeme şikâyeti haklı buldu ve devleti sera gazı salımını %25 düzeyine indirecek bütün önlemleri almaya mahkûm etti. (Ekogazete, 3.7.2015)
  • Yeni Zelanda’da bir hukukçu başbakan yardımcısına dava açtı. (Ekogazete, 24.6.2017)
  • Portekizli çocuklar Avrupa Konseyi’nin yasal bir organı olan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde dava açıp (Türkiye dahil) 47 Avrupa ülkesini “uluslararası antlaşmaları imzaladıkları halde iklim değişimi konusunda yapmaları gerekenleri yapmamakla ve doğal felaketlere göz yumarak çocukların yaşam haklarını zedelemekle” suçladı. (Ekogazete, 25.9.2017)
  • Değişik ülkelerden sayısız kişi ortak bir dilekçeyle Avrupa Birliğini dava etti. (Ekogazete, 25.5.2018)

Gözlemciler bu eğilimin giderek hızlanacağını ve devletlerin, yönetimlerin, politik yapıların ister istemez tavır değiştirmek zorunda kalacaklarını söylüyorlar.  “Söz konusu olan yerkürenin geleceğidir, dünyadaki her türlü yaşamın varlığıdır.  Küçük çıkar oyun ve pazarlıklarının, birkaç büyük şirketin menfaatlerinin bu haklı baskıya direnme şansı yoktur.” diyorlar.  “Kendilerinin ve çocuklarının varlığını birebir tehdit eden bu gidişe insanlar elbette dur diyecekler.”

Atila Alpöge, Ekogazete, 29.12.2018 / Yararlanılan kaynak: Le Monde haber ve yazıları, 27 ve 28 Aralık 2018.  İmza kampanyasının kaynaklarından biri de burada.

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.