Pis duman bulutu 4.800 kilometre öteyi de vurdu

Konu Kaliforniya’daki cehennem yangını.  Gazetede gözümüze ilişti, televizyonda görür gibi olduk.  Orada haftalardır süren bir yangın var.  “Bizden çok uzaklarda!” deyip umursamadık.  Ama yangının korkunç ayrıntıları ciddi mesajlar veriyor.  Bizlere bile uyarı yolluyor.  “Kendinize hudutsuz felaketler yaratıyorsunuz.” diyor.  İşte şaşırtıcı bir örnek: Yangının pis, zehirli dumanı şiddetli rüzgarlarla ülkenin öteki ucundaki New York’a bile taşınmış.

Felaketin merkezindeki kentin adı (garip duruyor ama) “Paradise”.  Yani Cennet.  Ama artık böylesine cennetlik bir yer yok.  9.000 bina yok oldu.  On binlerce kişi evsiz barksız, çadırlarda kalıyor.  80 kadar ölü var.  Halk ölülerine bile sahip çıkamıyor; çünkü cesetler tanınmayacak halde.  Uzmanlar DNA analizleriyle kimlik saptamaya çalışıyorlar.

800 kişi toptan kayıp.  Neredeler, yaşıyorlar mı, bilinmiyor.  Yangının çıkış nedeni de hâlâ anlaşılamadı.  Elektrik hatlarını suçlayanlar var.  Elektrik şirketi bu hatları toprağa gömmemiş; mahallelerin içinden, havadan geçirmiş.  Bazı direkler kaykılmış, kontaklar yaratarak.  Binlerce itfaiyeci çılgınca uğraşıyor, ama yangını haftalardan beri söndüremiyorlar.  İnsan yapısı her şey yerle bir.  Aşağıdaki gibi.  Bir yerleşmenin öncesi ve sonrası.

Çok yoğun bir duman bulutu 300 kilometre öteye ulaşıp San Francisco’yu sardı, berbat bir hava kirliliği yaratarak.  Bu yüzden okullar tatil edildi; millet sokağa çıkmaktan korkar oldu.  Çok kişi maske takıyor; köpeğine bile maske takanlar var.  Yerel yönetimler bazı etkinlikleri (örneğin, teleferik işletmesini) toptan durdurdu.

Resmi meteoroloji kurumu, bu cennetten fışkıran duman bulutlarının adım adım ilerleyip ABD’nin öteki kıyısına ulaşmasını uydulardan izlemiş.  New Yorklular da bu gelişmeyi hayretle gözlemişler.

Kaliforniya kıyıları yağışı bol bir yermiş vaktiyle.  Arkalardaki yüksek dağlar okyanustan gelen nem yüklü fırtınaları keser ve bölgeye bol yağış bağışlarmış.  Yıllık yağış miktarı 140 santimi bulurmuş.  Ama bu yıl yağmur yağmamış.  Ortalık kuraklıktan kırılmış.  Sonuçta topraktaki ürünler kurumuş ve bir alevde yanmaya hazır hale gelmiş.  Rüzgârlar da artmış ve güçlenmiş.  O kadar ki, millet evini terk edemeden alevler binalardan binalara sıçrayıvermiş.  Bu olaya “alev kasırgası” deniyor ve yangın devam ediyor.

Bilim insanları bu felaketi iklim değişimine bağlıyor.  Bazı çıkar gruplarının hudut tanımaz açlığı doğadaki dengeleri allak bullak etti, deniyor.  Bu olgu artık çok iyi biliniyor da, acaba bu yargı geniş halk kütlelerine ulaşacak mı?  Kişisel ve günlük küçük menfaatlerin ötesinde insanlığın bütünlüğüne ve geleceğine öncelik verecek bir yaklaşımı becerebilecek miyiz?

Atila Alpöge, Ekogazete, 24.11.2018 / Yararlanılan kaynaklar: Corine Lesnes, Le Monde, 19.11.2018 – Corine Lesnes, Le Monde, 16.112018 – Rong-Gong Lin, Matt Hamilton, Joseph Serna, Los Angeles Times, 13.11.2018 – Paul P. Murphy, CNN, 13.11.2018

Reklamlar
Bu yazı İklim içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

1 Response to Pis duman bulutu 4.800 kilometre öteyi de vurdu

  1. bakdeniz dedi ki:

    Süper bir yazı abi . Hele Felaketler hudut tanımıyor notun on numara…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.