Küresel ısınma artık mahkemelik bir konu haline geldi

İklim değişiminin yarattığı doğal tahribat mahkeme koridorlarında durmadan boy gösteriyor.  İki yıl önce Amerikalı çocuklar Başkan Obama’ya karşı dava açmışlardı.  “Bizim geleceğimizi korumuyor.” diye.  Portekizli çocuklar yaşadıkları orman yangınları yüzünden Avrupa ülkelerini suçlamışlardı.  ‘Jenosit’ benzeri ‘Ekosit’ insanlık suçu olma yolunda.  Şimdi “Gerekeni yapmıyor, geleceğimizi yok ediyor!” diye haykıran bir avuç insan Avrupa Birliği’ni mahkemeye verdi.

Ama, bu seferki hayli farklı; çünkü mahkemeye verilenler kişiler, politikacılar ya da ülkeler değil, Avrupa Birliği’nin kendi.  Bugün (24 Mayıs 2018) kişisel olarak ağır zarar gördüklerini ileri süren değişik ülkelerden insanlar birlikte hazırladıkları bir dosyayla AB’nin Lüksemburg’daki Genel Mahkemesi’ne (General Court) avukatları kanalıyla başvurdular.  Aşağı yukarı aynı anda kendi ülkelerinde basın toplantıları düzenleyerek ve suçlamaları sert biçimde ifade ederek.

Dedikleri şu: “Avrupa Birliği Parlamentosu ve Komisyonu 2015 Paris iklim antlaşmasını onaylayıp imzaladıkları halde iklim değişimi konusunda yapılması gerekenleri yapmıyorlar, önlem almayı geciktiriyorlar ve bizlerin temel yaşam, sağlık ve mülkiyet haklarımızı ayaklar altına alıyorlar.”  Davacılar AB’nin sera gazı salımını 2030’a kadar (1990’a kıyasla) %40 azaltma hedefinin yeterli olmadığını ileri sürüyorlar.  Avukatların ve bu girişimi destekleyen değişik kuruluşların ortak çalışmayla oluşturdukları dava dosyasının AB kuruluş anlaşmasının ana maddelerine dayandığı söyleniyor.

Daha önce, 2015’te Hollanda’da bir mahkeme hükümetin sera gazı salımlarını 2020’ye kadar %25 azaltma yolunda önlem almasına karar vermişti.  Oysa yönetim hedefini %14-17 ile sınırlamıştı.  Hükümetin yaptığı itiraz önümüzdeki günlerde yüksek mahkemede bir esasa bağlanacak.

Davacılar Portekiz’den, Almanya’dan, Fransa’dan, İtalya’dan, Romanya’dan, İsveç’ten, Kenya’dan ve Fiji’den.  Tezlerinin temeli küçümsenecek düzeyde değil.  Örneğin lavanta yetiştiricisi bir Fransız çiftçi son altı yıl içinde %44 oranında ürün kaybına uğradığını söylüyor.  Nedeni iklim değişimi.  Portekiz’den bir çiftçi iklim koşullarındaki dengesizliklerin üretimi vurduğundan yakınıyor; “Önce uzun bir süre aşırı kuraklık yaşadık; daha sonra görülmedik derecede şiddetli yağmurlar tarlaları vurdu, geçti.” diyor.  İsveçli ren geyiği yetiştiricileri küresel ısınmanın onları da kötü vurduğundan yakınıyorlar.

Romanyalı davacı gittikçe artan kuraklık yüzünden hayvanlarını su ve ot bulmak için her gün çok uzaklara götürmek zorunda kaldığını belirtiyor.  Alman bir otelci deniz durmadan yükseldiği için tesisinin yakında su içinde kalacağını söylüyor.

Hepsinin söyleminde önemli bir ortak nokta var.  Kendi çocuklarının geleceğinden ciddi ürküntü duyuyorlar.  Gelişmeler böyle giderse ve bu konuda lider rol oynaması gereken AB vurdumduymaz davranmaya devam ederse evlatlarına yaşanması çok zor bir dünya bırakacaklar.

Davacılar bu girişimlerinde yalnız değiller.  Üniversitelerden hukukçular, deneyimli avukatlar ve bilim insanları yol, yöntem göstererek, bilgilendirerek, dosya hazırlayarak onları destekliyor.  Öte yandan bazı örgütlü toplum kuruluşları da yanlarında yer alıyor.  Climate Analytics, Protect the Planet, Climate Action Network, Greenpeace, Care International, Friends of the Earth gibi kuruluşlar.

Avrupa Birliği kurumlarının ekoloji ve iklim değişimi konusunda tavizci davrandığı biliniyor.  Bakalım Genel Mahkeme nasıl davranacak?

Atila Alpöge, Ekogazete, 25.5.2018 / Yararlanılan kaynaklar: Daniel Boffey, The Guardian, 24.5.2018 – Simon Roger, Le Monde, 25.2018

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Genel Konular, İklim içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.