Ekoloji endişesi eğitim sistemini biçimlendiriyor

Eğitim sistemi ne veriyor gençlere?  “Boş şişe” doldurur gibi beyinlere bilgi mi tıkıyor?  Geleceğe hazırlıyor mu?  Örneğin, dünyanın hızla ekolojik sorunlara yuvarlanışını veriyor mu?  Uluslararası bir girişim bu eksikliğe el attı; okullarda ekoloji eğitimi verilmesini zorluyor.  Bunun adı PISA.  Ülkelerin eğitim düzeyini sistemli olarak ölçen ünlü bir program.  Bunun sunduğu sıralamalarda ülkemiz hep gerilerde kalıyor.

Önce PISA’yı tanıyalım.  Daha sonra bu programın ekoloji konusuna nasıl el attığı üzerinde duralım.

Nedir PISA?  Bunun açılımı şöyle: “Programme International of Student Assessment” (Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı).  Bunu geliştirip uygulayan kuruluş, OECD.  İlk uygulaması 2000 yılında yapıldı.  Daha sonra her üç yılda bir tekrarlandı.  Sayısız ülkede devreye giriyor.  15 yaşındaki yüz binlerce gencin bilgi düzeyini ölçüp, ülkelerin başarısını listeliyor.

Şimdiye kadar 6 kez uygulandı.  Bunlarda “bilim bilgisi”, “matematik yeteneği”, “okuduğunu anlama” ölçüldü.  72 ülkede, 540.000 öğrencinin katılımıyla gerçekleşen 2015 uygulamasının sonuçlarına bir göz atalım.  İlk 5’te yer alan ülkelerin başarı puanlarına bakarak ve Türkiye’nin sıralamada en gerilerde kalan yerine işaret ederek.

Bilim:

1-Singapur (564) / 2-Hong Kong (548) / 3-Macao (514) / 4-Tayvan (542) / 5-Japonya (532) ve 50-Türkiye (420)

Matematik:

1-Singapur (556) / 2-Japonya (538) / 3-Estonya (534) / 4-Tayvan (532) / 5-Finlandiya (531) ve 54-Türkiye (425)

Okuma:

1-Singapur (535) / 2-Hong Kong (527) / 3-Kanada (527) / 4-Finlandiya (526) / 5-İrlanda (521) ve 50-Türkiye (428)

Genel sıralama listesinin tamamını şu adreste bulabilirsiniz.  Uzunca yazının en sonlarında.

Bizde son değerlendirmeye 5.295 öğrenci katılmış.  Bunların dağılımı şöyle: %38 Anadolu Liselerinden, %36 Meslek ve Teknik Liselerinden, %14 İmam Hatip Okullarından, %2 de Fen Liselerinden.

PISA önceleri büyük tepki yarattı.  Bazı ülke görevlileri (örneğin Türkiye) sonuçların tutarsız olduğunu, değerlendirmenin yanlış olduğunu iddia etti.  Ama bu tavır zamanla değişti.  PISA artık önemseniyor; özellikle eğitim uzmanları sonuçları büyük merakla bekliyor.  Basın organları verileri mutlaka konu yapıyor.  Değerlendirme raporlarının ayrıntıları didik didik ediliyor.  Daha da önemlisi, bu girişim ülkelerde eğitim sistemini iyileştirme çabalarını tetikliyor.

PISA’yı sürekli olarak iyileştirmeye özen gösteren OECD 2018’de önemli yenilikler getirecek.  Yalnızca bilim, matematik ve okuma konularıyla ilgilenmenin yetersiz olduğu düşünerek.  Çünkü mevcut eğitim sistemi genelde eski bir dünyanın gereksinimlerini yansıtıyor.  Oysa dünya artık bambaşka bir düzene doğru ilerliyor.  Bu nedenle gençleri yeni çağa hazırlamak gerekiyor.

PISA’nın yeni yaklaşımının temelinde şu düşünceler var.  Hızlı bir küreselleşme yaşıyoruz.  Bu, bir yandan yepyeni olanaklar, yaşam biçimleri, refah getiriyor.  Ama öte yandan da, keskinleşen eşitsizlikler, gelir dağılımı bozuklukları, iş güvensizliği.  Böylesi iki kutuplu zıt gelişme toplumları aşırı biçimde zorlayan çalkantılara, savaşlara, büyük göç hareketlerine neden oluyor.  Ayrıca büyük fırsatlar yaratan bu ortam kişisel bencillikleri pompalıyor ve “öteki”nden kopmayı, “öteki”ne tavır almayı şiddetlendiriyor.  Çatışma ve başkalarını ezme kültürünü besleyerek.

Kişilerin dünyası iyice küçülüyor.  Başka kişilerden, ortamlardan, kültürlerden, değerlerden daha da koparak.  Dünyanın bütünlüğünü kavramaktan uzak kalarak.  Ailelerin, evlerin, mahallelerin dar çerçevesinin içine iyice kapanarak.

Eğitimciler belli bir zamandan beri bu içe kapanışı endişeyle izliyorlar.  Bu gidişe karşı gençlere yepyeni açılımlar getirmenin, onları diğer kişilere, kültürlere, değerlere açmanın, onlara dünya boyutunda düşünme yeteneğini kazandırmanın yollarını aramakla meşguller.  Bu endişeden hareket eden PISA değerlendirme sistemine yeni öğeler eklemekle meşgul.  Bunlardan biri de ekoloji.

Geleceği yaşayacak kişilerin daha genç yaşta, eğitim sırasında çevre konularına açılması, bilinçlenmesi ve bu olguyu dünya boyutunda görebilmesi gerekir, deniyor.  PISA 2018 devreye alacağı çevreyle ilgili soruları hazırlamakla meşgul.  Bunlarda ele alınacak temaların şunlar olduğu anlaşılıyor.

  • İklim değişimi ve küresel ısınma
  • İklim değişimi ve büyük çaplı göç hareketleri
  • İklim değişimi ve karbondioksit salımı
  • Hava kirliliği
  • Bazı yaratıkların (hayvan ve bitki) çevresel değişimden etkilenmesi
  • Tarım alanı açmak için ormanlarda ağaç kesme eylemi
  • Ekonomik kalkınmanın çevresel etkileri
  • İklim değişiminden bazı ülkelerin daha fazla etkileniyor olması
  • Kişisel yaşamda (odadan çıkarken elektriği ya da klimayı söndürmek gibi) çevre koruma hedefli önlemleri almak
  • Çevresel ve toplumsal bildirileri imzalamak
  • Çevre koruma çalışma ve çabalarına katılmak
  • Çevresel, etik ve politik nedenlerden bazı ürünleri ve firmaları boykot etmek

Bakalım bu girişim ülkelerin eğitim sistemini ne ölçüde etkileyecek?  Birtakım değişiklikler ne kadar zamanda gerçekleşecek?  Özellikle Türkiye’de?

Atila Alpöge, Ekogazete, 24.5.2017 / Yararlanılan kaynaklar: BBC’nin 2015 hakkındaki haberiBBC’nin Türkiye 2015 hakkındaki haberiOECD 2015 özet raporuOECD 2015 Türkiye özetiOECD 2018 hazırlık raporu

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Genel Konular, İklim içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s