Kirli havası yüzünden Bulgaristan ceza yedi

Bulgaristan ağır bir hüküm giydi.  Ve ciddi bir parasal ceza ile karşı karşıya.  Hükmü veren Avrupa Adalet Divanı.  Avrupa Birliği bünyesinde yer alan en yüksek mahkemelerden biri.  Görevi ülkelerin AB hukukunu uygulamasında en son sözü söylemek.  Bulgaristan alışılmadık bir kararla karşı karşıya kaldı.  Konu hava kirliliği.  Bu alandaki temel kuralları uzun zamandır uygulamıyor olmakla suçlanıyor.

Bulgaristan yaşam tehlikesi yaratan ölçüdeki hava kirliliğini azaltma konusunda 2007’den beri yapması gerekenleri yapmadı, bu alandaki Avrupa hukukunu ciddiye almadı, hatta bu hususta çeşitli gerekçelerle direnip durdu.  Ülke 2009’da ciddi olarak uyarılmıştı bu konuda.  Uyarılar devam da etmiş.  Ama Bulgaristan gerekeni yapmamış, önlem almamış.

Gelişmenin ayrıntıları şöyle.  Avrupa Birliği hava kirliliği konusunda 2005’te bazı standartlar tanımlamış.  Özellikle kentlerde insan sağlığını güvenceye alan, yaşanabilir bir ortamın sınırını belirleyen kriterler oluşturmuş.  Bu kriterlerdeki ana kavram ‘bir metre küp havadaki kirli ve zararlı madde olarak kabul edilen parçacıkların yoğunluğu’.  Bu miktar mikrogram olarak saptanıyor.  Yani bir gramın milyonda biri.  (‘µg’ ile gösteriliyor.)  Bu esasa göre, kriter sistemi “Bir kentte, bir yörede hava kirliliği şu üst sınırları aşmamalı!” diyor:

  • Yıllık ortalama: 40 µg/m3
  • 24 saat üzerinden günlük ortalama: 50 µg/m3
  • Bir yıl içinde, bu sınırların en fazla kaç kez aşılması kabul edilebilir: 35

Bulgaristan’da bu değerler birçok yerde (örneğin Sofya, Varna gibi kentlerde) hep aşılmış.  Avrupa Birliği 2009’dan beri bu konuda uyarılar yapmaktaymış.  Bulgaristan anlaşılan umursamamış.  Hükümetler ekonomik sıkıntıları ve toplumsal çerçeveyi özür olarak ileri sürmüş.  Şuna benzer gerekçeler ifade edilmiş: “Kirlenmenin en önemli kaynağı ısınma; Halk ekonomik nedenlerden kömür ve odun yakıyor.  Bir de ulaşım var…  vb.”

Adalet Divanı bu bahaneleri ciddiye almamış.  Geçen gün verdiği kararda Bulgaristan’a 10-15 aylık bir süre tanıyor ve mutlaka önlem alınmasını istiyor.  Gerekenler yapılmadığı takdirde çok ağır bir parasal ceza gündeme gelecek.  Bu, boş bir tehdit değil.  Çünkü geçmişte başka ülkelere uygulanmış çeşitli cezalar var.  Örneğin, İtalya 2015’te atıklar yönergesine uymamaktan 20 milyon avro ödemeye mahkûm edilmiş; uygulamada gecikme olması halinde geçen her gün için 120 bin avroluk bir ceza tanımlanmış.  Gene aynı yıl içinde, kentsel atık sularını belirli biçimde arındırmayan Yunanistan 10 milyon avro ödemek zorunda kalmış, uygulamadaki her altı aylık gecikme de 3,64 milyon avroluk ek ceza tehlikesi yaratmış.

Hava kirliliği kriterleri konusunda başka ülkeler de şu anda topun ağzında: İtalya, İspanya, Fransa, Çek Cumhuriyeti, Macaristan ve Polonya.  Ötesi de var.  Avrupa Çevre Ajansı’nın verilerine göre şu anda 130 Avrupa kentinde sınırları aşmış olma sorunu yaşanıyor.  Bu durumun acı sonucu, Avrupa’da hava kirliliğine bağlı erken ölüm sayısının yılda 400.000’e varmasında kendini gösteriyor.  Bunun yanında aynı sorunların yarattığı sağlık harcamalarının milyarlarca avroya vardığı da biliniyor.

Bu noktada bir yıl öncesinin bir Ekogazete yazısına gönderme yapalım.  (Yazıya buradan ulaşabilirsiniz.)  Orada yer alan ve Dünya Sağlık Örgütü’nün resmi kaynaklara dayanarak vermiş olduğu bilgileri sergileyelim.

Atila Alpöge, Ekogazete, 7.4.2017 / Yararlanılan kaynak: Rémi Barroux, Le Monde, 7.4.2017

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Kentler, Sağlık - Beslenme içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s