Kansere neden olmakla suçlanan dev firma yargılanıyor

Bu firmanın adı Monsanto.  Ekogazete’yi eskiden beri izliyorsanız bu firmanın gündeme çok gelmiş olduğunu bilirsiniz.  Gazetemizde arama yaparsanız 24 yazıda adını görürsünüz.  Dünya çapındaki çevreci hareketin en önemli hedef tahtalarından biri.  Ama firma o kadar büyük ve güçlü ki (Türkiye’de bile) devletler etken tavır alamıyor.  Ama işte bugün (14 Ekim 2016) Hollanda’da yargılanması başlıyor Monsanto’nun.

Uluslararası bir mahkeme söz konusu.  Buna eğilmeden önce firmanın ne olduğunu, ne yaptığını ve neyle suçlandığını anımsatalım.

Monsanto bir biyoteknoloji firması.  Ürettiği GDO’larla (genetiği değiştirilmiş organizmalarla) tanınıyor.  Ama daha doğrusu, bu firmayı tarım ve besin maddeleri için ürettiği kimyasallarla anmak.  Kuruluş tarihi 1901.  İlk ünlü maddelerinden biri sakarin.  O zamanın ABD Federal Hükümeti bunu zararlı bularak kullanımını durdurmak için dava açar.  Dönen bir takım numaraların sonunda dava kaybedilir.

Monsanto daha sonra her türlü kimyasalı piyasaya sürmeye başlar.  Bazılarının zehirli ve aşırı zararlı olduğu kısa zamanda fark edildiği halde kullanımları devam eder.  Bazıları, büyük kavgaların ve uzun süren davaların sonunda yasaklanır.  Ama hem doğada, hem de insan bedenlerinde derin izler bırakarak.  Tipik örneği PCB’dir (poliklorlu bifenil).

Ürünleri plastiklerden sabunlara kadar uzanır.  Firma değişik mallarda kullandığı zararlı kimyasalları duyurmamayı tercih eder.  1960’larda Amerika’nın Vietnam serüveninde kullandığı, uçaklardan sıkıp milyona yakın Vietnamlının ölümüne, bebeklerin sakat doğmasına (hatta binlerce Amerikan askerinin sakat kalmasına) neden olan ve ‘Agent Orange’ diye tanınan zehirli gazı da üretir Monsanto.

Neyse, uzun öyküyü kısa keselim.  Firmanın çeşitli ürünlerinin çoğu tartışma konusu ve sonunda da mahkemelik olur.  25-30 yıl önce de GDO serüveni başlar.  Büyük kavgalara neden olan RounUp adlı tarım ilacı çıkar ortaya.  Korumaya çalıştığı bitkisel ürünü de, toprağı da zehirleyerek.  Bir adım ötesinde de bitkinin tarım ilacından etkilenmemesini sağlayacak yepyeni tohumlar, GDO’lar üreterek.

O kadar çok tartışma ve infial yaratır ki firma, bazı çevrelerde ‘Monsanto’ “Mon Satan” (yani Benim Şeytanım) diye adlandırılmaya başlanır.  Şimdilerde firmanın tohumları dünyanın hemen her köşesinde mısır, buğday, soya üretiminde kullanılmaktadır.  Üstelik tohumların patent hakkı vardır.  Çiftçi bunları tekrar tekrar kullanamaz.  Her seferinde yenilerini satın almak zorundadır.

Konuyu burada kesip mahkemeye dönelim.  14 Ekimde açılışı var.  Esas oturumlar 15 ve 16 Ekimde yapılacak.

monsanto

Aslında bu, resmi bir mahkeme değil.  Adeta bir ‘uluslararası halk mahkemesi’.  Sayısız ülkeden bini aşan örgütlü toplum kuruluşunun onayını almış, hazırlığı bir yılı aşmış ciddi bir olay.  Önde gelen binlerce kişi, düşünür, uzman ve bilim insanı desteklemiş bu girişimi.  Bilgi ve deneyimleriyle tanınan, uluslararası mahkemelerde görev almış yargıçlar rol alıyor.  Konuyu çok iyi bilen avukatlar katılıyor.  Gerçek tanıklar kendi başlarından geçmiş ciddi zehirlenmeleri ve uğradıkları büyük zararları anlatacaklar.

Suç toprağı, suyu, havayı zehirlemek, biyoçeşitliliğe zarar vermek, kanser, Alzheimer, Parkinson gibi hastalıkları tetiklemek ve toprakla uğraşan insanların en doğal haklarını ellerinden almak diye tanımlanıyor.  İddialar Birleşmiş Milletlerin ve Uluslararası Ceza Mahkemesinin statü ve tanımlarının çerçevesinde ifade ediliyor.

Ceza verme yetkisi olmayan, uluslararası ortamda tanımlanmamış niteliği olan bu girişimden beklenenler nedir?  Monsanto’nun yarattığı tahribat konusundaki bütün yakınmaları bir araya getirip ciddi bir çerçevede analiz etmek…  İleride açılacak kişisel davalara temel olacak malzeme hazırlamak…  Monsanto örneğinden hareket ederek ekosit kavramını (jenosit gibi) uluslararası ortama getirip kabul ettirmek ve ekolojik tahribat yapanları insanlık suçuyla cezalandırabilmek…  (Ekosit kavramı da Ekogazete’de 10-12 yazıyla işlenmiş bir konu.  Gazetede arama yaparsanız, ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.)  Ekositi Uluslararası Ceza Mahkemesinin görev alanına eklemek…

Mahkemenin kuruluşu, işleyişi, destekçileri ve programı hakkında ayrıntılı bilgi elde etmek isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.  Bu sitede konuyla ilgili, hatta oturumları yansıtan videolar da bulabileceksiniz.

Bu mahkemenin hemen yanında ve paralelinde bir de toplantı düzenlenmiş durumda.  Buna ‘Halkların Genel Kurul Toplantısı’ adı verilmiş.  Gene çok sayıda katılımcı var.  Bunda şu konular ele alınarak işlenecek:

  • Genetiği değiştirilmiş organizmaların nasıl yasaklanabileceği,
  • Pestisitlerin ve zehirli tarım ilaçlarının nasıl yasaklanabileceği
  • Tohumlar ve tohum kullanma hürriyetinin sağlanması
  • Küresel firmaları yarattıkları zararlar nedeniyle sorumlu tutma yöntemleri
  • Dünya halklarını rahatça besleyebilecek ekolojik tarımı yaygınlaştırma yaklaşımı

Atila Alpöge, Ekogazete, 14.10.2016  /  Çeşitli kaynaklardan yararlanılmıştır.

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Sağlık - Beslenme, Tarım içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Kansere neden olmakla suçlanan dev firma yargılanıyor

  1. Hüseyin Meral dedi ki:

    Güzel Abim ,Teşekkürler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s