Otomobil dünyasında ilginç gelişmeler yaşanıyor

Burada söz konusu olan dizel yakıtlı otomobiller.  Anımsayacaksınız, bir yıl önce büyük bir skandal patlamıştı.  Ünlü Volkswagen’in dizelli araçlarına gizli yazılım yerleştirdiği, bu sayede salınan sera gazını az gösterip kullanım izni aldığı anlaşılmıştı.  Genel müdür istifa etmişti.  Ağır tazminat davaları açılmıştı.  Ancak şimdi anlaşılıyor ki, Volkswagen’e haksızlık yapılmış.  Meğerse öteki markaların durumu çok daha kötüymüş.

Önce geçmiş olaya kısa bir gönderme yapalım.  ABD Çevre Koruma Ajansı dizelli Volkswagen, Audi, Skoda, Porsche’larda yaptığı kapsamlı kontrollerde sera gazı salımının izin verilenden çok fazla olduğunu ortaya çıkarmıştı.  Ortada bilinçli yapılmış, kalpazanca bir hile vardı.  Yani araçlara gizlice yerleştirilmiş olan yazılım kontrol noktalarında iyi sonuç veriyor, ama normal koşullarda yola çıkıldığı zaman çok daha fazla gaz salıyordu.  Bomba gibi patlayan bu olayın öyküsünü ve çeşitli uzantılarını Ekogazete’de okumuştunuz.  (Örneğin birinci yazıda, ya da ikinci yazıda.  Daha sonra başka yazılar da olaya değinmişti.)

Geçen haftadaki gelişme ise şöyle:  Brüksel’de kurulu olup, bütün AB ülkelerinde çeşitli kurumlarla işbirliği yapan bir örgütlü toplum kuruluşu (Transport & Environment) bütün yıl boyunca titiz analizler yürütmüş.  Dizelli otomobillerin normal koşullarda giderken saldığı sera gazlarını ölçmüş.  Bu çabada 230 model incelenmiş.  Saptamalar da Avrupa Birliği’nin izin verdiği en yüksek değer sınırıyla karşılaştırılmış.  Özellikle salınan azot oksit miktarı bakımından.  (Dizelli araçların çok saldığı bu gaz aşırı ölçüde zararlı.)

Yepyeni bir skandal söz konusu şimdi.  Hem de geçen yılkine göre çok büyük boyutlu bir durum.

Sonuçlara göz atalım.  En başta Volkswagen’in konumu var.  Bütün yıl boyunca tepesine binilen bu firmanın araçları en az salım yapan araçlarmış meğerse.  Neredeyse çok masum bir halleri var.  Bazı modeller bunların 7 katı zehirli gaz salıyor.  Aşağıdaki listede görüldüğü gibi.  (Modellerin yanında verilen rakamlar, araçların yaptığı salımın izin verilen miktarın kaç katı olduğunu gösteriyor.)

  • Volkswagen (1,9) – Skoda (2,2) – Audi (3,0) – BMW-Mini (3,2)
  • Mazda (3,8) – Honda (4,3) – Volvo (4,8) – Citroen (4,9)
  • Toyota (5,0) – Peugeot (5,6) – Jaguar (5,7) – Ford (5,8) – Kia (5,9)
  • Mercedes-Benz (6,8) – Hyundai (7,8) – Opel-Vauxhall (10,1)
  • Renault-Nissan (14,4) – Fiat Suzuki (15,1)

Kayıtlara göre Avrupa Birliği’nin sokaklarında dolaşan 29 milyon dizelli araç var.  Ortaya çıkan bu manzaranın karşısında bir yıl boyunca Volkswagen’in tepesine binen çevreler acaba ne yapacaklar?  Bu otomobilleri trafikten çekme kararı mı alacaklar?  Firmaları mahkemeye verip aşırı cezalar mı isteyecekler?

Bu gelişmelerin sonucu olsa gerek, üretici firmaların da, kullanıcıların da elektrikli araçlara yönelik ilgisi giderek artıyor.  Şu anda, Ekimin ilk iki haftasında Paris’te yer alan ünlü otomobil fuarı bunun kanıtı.  Elektrikli araçlar buranın yıldızı durumunda.  70 yeni model sergileniyor.

2010’da bütün dünyada 5 milyon elektrikli ve hibrit araç vardı.  2015’de 540 milyon oldu.  Bataryaların maliyeti ise 2010’da kilovat/saat başına 1.000 dolardı;  bugünlerde 110 dolara düştü.

Acaba bu gelişme bir çeşit başlangıç noktasına dönüş mü?  Çünkü 130 yıl önce Amerika’daki araçların %40’ı elektrikli idi.  Petrol, ortalığı kaplamadan önce.

Şu anda elektrikli araçların en büyük pazarı Çin.  Norveç’te ise elektrikli ve hibrit otomobillerin toplamı %25’i bulmuş durumda.  Bu ülke önümüzdeki yıllarda benzinli ve dizelli araçların satışını yasaklamayı planlıyor.

Bu arada Japonya elektrikli otomobil yerine hızla hidrojenli araçlara yöneliyor.  Söylendiğine göre, bu tür otomobiller 3 dakikada enerji yüklüyor ve bir seferde 650 kilometreye kadar ulaşabiliyor.  Şu andaki elektrikli modellerin yüklenmesi daha fazla zaman alıyor ve ulaşım mesafeleri daha az.

Modellerin yükleme yapılmadan gidebilme mesafelerine bir göz atalım:

  • Peugot ve Citroen E-Zero 150 km – Volkswagen 190 km
  • Citroen E-Mehari 200 km – Renault 210 km
  • Nissan 250 km – BMW 312 km – Tesla 550 km

Bu arada not etmek gerekiyor ki, elektrikli araç üretimi sırasında ve bunların kullanacakları elektriğin elde edilmesinde benzinli ya da dizellilere kıyasla daha fazla sera gazı salımı yapılıyor.  Ancak, kullanımlar da hesaba katılınca elektrikliler fark atıyor.  Ama şu anda bunların satın alma fiyatı ötekilerden %60 fazla.  Bununla birlikte, teknolojik gelişmelerin sonucu maliyetler hızla düşüyor ve hizmet mesafeleri uzuyor.

Konuyla ilgili son bir not.  Dünya Sağlık Örgütü (WHO) hava kirliliği üzerine 121 sayfalık bir rapor yayınladı.  Bunda yeryüzünün 3.000 noktasında uzun zamandan beri yapılmış ölçümlerin sonuçları ve analizleri veriliyor.  Tabloları ve haritalarıyla birlikte.  Büyük ölçüde ulaşımın neden olduğu hava kirliliği nedeniyle dünya nüfusunun %92’sinin yüksek hava kirliliğinin hüküm sürdüğü sağlıksız yerlerde yaşadığı vurgulanıyor.  Bu durumun gereksiz kalp, damar, beyin hastalıklarına ve akciğer kanserine neden olduğu, her yıl 3 milyon kişinin bu yüzden öldüğü belirtiliyor.

Türkiye’ye de bir gönderme yapalım.  Dizelli araçlar şu sırada büyük ilgi çekiyor.  Satışlarda benzinli ve LPG’li araçlara olan ilginin azaldığı, dizele doğru hızlı bir kaymanın olduğu belirtiliyor.  Bunların bütün araçların içindeki payının iki yılda %29’dan %32’ye yükseldiği söyleniyor.  Bu olgu AB ortamında kullanımı tehlikeye girer gibi görünen dizel üreticilerinin dış pazarlara saldırması ve oralarda başlattıkları kampanyalarla mı ilgili acaba?

Atila Alpöge, Ekogazete, 30.9.2016  /  Yararlanılan kaynaklar:  Éric Béziat, Le Monde, 20.9.2016 – Le Monde, 27.9.2016 – Philippe Mesmer, Le Monde, 27.9.2016 – Laetitia Van Eeckhout, Le Monde, 27.9.2016 – Éric Béziat, Le Monde, 27.9.2016 –  Teknokulis, 12.2.2016

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Kentler, Sağlık - Beslenme, Ulaşım içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s