“Bisiklet başkanı” seçtiler; “cennetimiz cehennem olmasın” diye

Söz konusu yer Amsterdam.  Kent nüfusu 1,1 milyon.  Bisiklet sayısı 1 milyon.  Üstelik halk yürümeyi çok seviyor.  Böyle olunca da her köşeden yayalar, bisikletler, mopedler fışkırıyor.  Herkes iç içe girmiş hareket halinde.  Bu karmaşayı yaşayan turistler şaşkın.  Kent ahalisi, gittikçe hızlanan bu gelişmeyi kontrol altına almak niyetiyle bir “Bisiklet Başkanı” seçmiş.  Belediye başkanı seçer gibi.

Bu dediğimiz, abartı gibi durabilir.  Böyle düşünüyorsanız buraya bir tıklayın ve durumu gözleyin.  Karşınıza bir belge gelecek.  Bunun biraz aşağısına inin.  Orada bir video göreceksiniz.  3 dakikalık.  İzleyin.

Bunu kent belediyesi oluşturmuş.  Bir araştırma gereği.  “Kentin bazı yerlerini yalnızca yayalara, bisikletlere ve bir de hafif mopedlere açık yapsak nasıl olur?” diye.  Bu video, sabahın kalabalık saatlerinde yüzbinlerce kişinin kullandığı ana tren istasyonuna bakıyor.  Belediye “Bunlar birbirine girer mi?  Tatsız kazalar olur mu?” demiş.  Sonuç meydanda.  Videoda.  (“Tren istasyonunda bisikletin ne işi var” demeyin.  Bunları treninize alabiliyorsunuz.)

Video 3 dakikalık, ama zaman içinde aralıklarla kaydedilmiş olduğu için 15-20 dakikalık bir gerçeği yansıtıyor.  Bu gerçeğin adı da “bisiklet-yaya birlikteliği”.  İç içe yaşamasını biliyorlar.  Kentte büyüyen çocuklar bu kültürü okul çağlarında ediniyorlar;  çünkü evden okula çoğunlukla bisikletle gidiyorlar.  (Servis minibüsleriyle değil.)  Bizlere şaşırtıcı gelen bu birliktelik halk için doğal bir alışkanlık.

Ama turistler ya da kente sonradan gelenler çoğaldıkça ve kentin hareketli yoğunluğu arttıkça bu düzende aksamalar başlıyor, tatsız bir kargaşaya kapı açılıyor.  Giderek bir sorun demeti çıkıyor ortaya.  Ne yapmalı acaba?  Bu konuyu dert edinecek, çözümler geliştirecek, belediye sistemine öneriler götürüp tavır alacak bir sorumluluk yaratmalı öyleyse.  CycleSpace adlı örgütlü toplum kuruluşu bir öneri geliştirip ahaliye sunmuş.  Fikir kabul görmüş ve Temmuz ayı içinde kent boyutunda genel oylama yapılmış.  Böylece halk “Bisiklet Başkanı”nı seçmiş:  Anna Luten.

ANNA LUTENAnna 28 yaşında.  Halkoylamasıyla seçilmiş, ama bir uzmanlar konseyi de bu tercihi değerlendirip onaylamış.  Anna belediye örgütünün dışında yer alıyor, bağımsız çalışıyor.  Kentsel bisiklet sorunlarına eğiliyor;  bunları belediyeye aktarıyor, çözüm yaratmaya çalışıyor.

Sorunlardan biri bisiklet parkları.  Kentin merkezindeki yolculukların %68’i bisikletle yapılıyor;  ama bunlara ayrılan park yeri yalnızca %11.  Otomobillerinki ise %44.  Öte yandan, bisiklet yollarını kullanan, ama çok hızlı hareket eden mopedlerin yarattığı tehlike söz konusu.  Bir de, (30 km/saatlik hıza ulaşan) elektrikli bisiklet türü devreye girmekte.  Bu da kazalara neden olabiliyor.

Tehlike kaynaklı bu gelişmeler devam ederse bisiklet kullanımı azalır deniyor.  Öyleyse bisikletlilerin sesini idareye duyuracak, önlemler geliştirip belediyeyle pazarlık yapacak bir düzene gerek var.  İşte bu sorumluluklar paketi yeni seçilen başkanın omuzlarına yükleniyor.

Yapılması gereken başka çabalara da değinelim.  Alışveriş sokaklarındaki mağaza sahiplerini otomobili kısıtlayıp ulaşımı bisiklete kaydırmanın onların çıkarları açısından daha iyi olduğu konusunda ikna etmek…  Bisikletlinin kentin karşı kıyısına geçmesini vapura bırakmak yerine sualtı tüneli seçeneğini pazarlamak…  Tren istasyonunun hemen yakınında 30.000 birimlik yeraltı bisiklet parkı oluşturmak…  Kentin banliyösüne ve bölgeye yeni yerleşen yabancılara ve göçmenlere bisiklet kültürünü vermek ve bu alışkanlığı sağlamak…

Anna Luten “Sorunların nasıl çözüleceğini ben bilemem.” diyor.  “Ama halk dert ve düşüncesini anlatmak için kime geleceğini, sözcüsünün kim olduğunu artık biliyor.  Mesele iletişim kurmak, konuları sorumlulara anlatmak ve çözüm yollarını tartışıp geliştirmek.  Bağımsız başkanlığın yeniliği burada.”

Öyle anlaşılıyor ki, başka kentler de bu uygulamaya ilgi duyuyor.  CycleSpace devreye girmekte, toplantılar düzenlemekte, fikir alışverişi yapmakta.  Bu hareketin başka yerlere de sıçrayacağı konuşuluyor.  Demek ki, zamanla birçok kentte “Bisiklet Belediye Başkanı” göreceğiz.

Atila Alpöge, Ekogazete, 17.8.2016  /  Yararlanılan kaynak:  Nick Van Mead, The Guardain, 11.8.2016.

Reklamlar
Bu yazı Kentler, Ulaşım içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s