Gençler çevre konusunda hem daha inançlı, hem daha üretken

Yaşlılar umursamaz gibi davranıyor.  “Benden sonra tufan!” dercesine.  Gençler tam tersi.  Örneğin Elif Bilgin’i anımsıyor musunuz?  Lise öğrencisi bu kızımız muz kabuğundan çözülen plastik yapmıştı da Scientific American dergisinin çevre ödülünü kazanmıştı.  Ekogazete’deki bu haber büyük heyecan yaratmıştı.  Şimdi ise, gene bir genç, 21 yaşındaki Boyan Slat devreye giriyor ve denizlerdeki plastikleri temizleyecek sistem geliştiriyor.

BOYAN SLAT-1Boyan Slat Hollandalı.  16 yaşındayken tatil için Yunanistan kıyılarında bir yere gitmiş.  “Denize dalayım da, balıklarla oynaşayım.” demiş.  Hayda!  Karşısına balık yerine yığınla ve bin bir türlü biçimde plastik parçaları çıkmış.  Şok geçirmiş, bu rezaleti kabul edememiş.  Ülkesine döndüğü zaman gördüklerini anlattığı kişiler “Bu iş böyle.  Bunun çaresi yok.  Denizlerin kaderi bu.” demişler ona.  Boyan infial duymuş, “Böyle bir kader kabul edilmez!” demiş.

Boyan tepkisinde haklı.  Gerçekten de bu işin sonu yok.  Yapılmış araştırmalara göre her yıl denizlere 8 milyon ton plastik atılıyor.  Şu anda her birimize (kişi başına) denizlerde yüzen 700 parça plastik düşüyor.  Bunlar zamanla ufacık parçalar haline dönüşüyor ve deniz kuşları bunları balık sanıp yutuyor.  Bu nedenle de %50’sinin midesine bu parçalar yerleşiyor.  Denizin içindeki her türlü canlının midesinde de bunlar görülüyor:  %66 oranında.  Yani, ‘balık yiyoruz, kuş eti yiyoruz’ dediğimiz zaman bir güzel plastikleniyoruz.

Boyan eğitimi sırasında bilim konularına yoğunlaşmış.  Örneğin, roket teknolojisinde adını duyurmuş.  Ama aklı fikri plastik cümbüşünde.  Zamanla bir şirket kurmuş.  Kuruluşun adı “The Ocean Clean Up”.  Adından belli:  amaç denizleri temizlemek, plastik atığı fiyaskosuna son vermek.

Boyan bu hedefini gerçekleştirmek için “katılımcı finansmana” başvurmuş.  Nedir bu?  Projenizi internetin özel sitelerinde anlatıyorsunuz ve dediklerinizi not edip bu hedefinize inanan insanlar sizin projenize para yatırıyorlar.  (Bu yöntemin bir uygulamasını Yarın filminde anlatmıştı Ekogazete.)  Boyan bu yolla 2 milyon dolar para toplamış.  Peşinden Hollanda hükümeti de büyük katkı sağlamış.

Projenin mantığı şu:  Plastik parçaları yüzüyor.  Hem de yüzeyde ya da yüzeye yakın yerlerde.  Deniz akıntıları bunları oraya buraya sürüklüyor.  Şimdiye kadar uygulanan yöntem bir takım teknelerle plastiklerin peşine düşmek ve bunları denizden toplamaktı.  Boyan “Niye açık denizlerde oraya buraya koşuşturalım ki!” demiş.  “Akıntılar bunları zaten sürükleyip ayağımıza getiriyor.  Denizlerin bu hizmetini selamlarız, akıntıların önüne bir engel koyup toplama işini yaparız.”  Engel dediği de, akıntı önüne serilmiş ve yüzüp duran birkaç kilometrelik bir boru.  Buna asılı olan ve 1,5 metre aşağıya sallanan bir ağ da var.  Plastikler, balık hareketlerini rahatsız etmeyen bu ağa takılıyor.  Sistemin güneş enerjisiyle çalışan bir emme işlevi de var.  Bu sayede plastikler kendiliğinden toplanıyor ve borunun içinden bir işlem merkezine gönderiliyor.

BOYAN SLAT-2

Boyan şimdi bu sistemi Kuzey Denizinde deniyor.  Bu deneme iki yıl sürecek.  Başarı beklendiği gibi belgelenirse sistem binlerce ton plastiğin yüzüp durduğu Pasifik Okyanusu’na uygulanacak.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı bu girişime 2014’te özel bir ödül verdi.

Boyan Slat’ın önerdiği bu sistemi anlattığı ve büyük destek kazandığı bir sunum videosunu buraya tıklayarak izleyebilirsiniz.

Atila Alpöge, Ekogazete, 30.7.2016  /  Yararlanılan kaynak:  Alejandro Davila Fragoso, ThinkProgress, 28.6.2016

Reklamlar
Bu yazı Denizler - Irmaklar, Teknoloji içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s