“Biz bilim insanıyız. Bilimden anlarız. Sizler uzak durun!”

Bu bir savaş çığlığı.  Bağıranlar yüzün üstünde Nobel ödüllü bilim insanı.  Aralarında doktoru da var, kimyacısı da, fizikçisi de.  Bildiri yayımlayıp Greenpeace’i suçlamışlar.  Kuruluşun çocuk katili gibi davrandığını söylemişler.  “Altın Pirinç” girişimini savunuyorlar, ama aslında GDOlara (genetiği değiştirilmiş organizmalara) arka çıkıyorlar.  Kavga dört gün önce patladı.  Bakalım, ne oluyormuş, “altın pirinç” de neymiş!  Bir görelim.

20 yıl önce bir Alman bilgin pirincin (bildiğimiz pilavlık pirincin) genetiğiyle oynamaya başlamış.  “Böylece bunu A vitamini bakımından zengin yapacağım.” demiş.  A vitamini elbette önemli.  Göz sorunlarını ve körlüğü önlüyor;  cildi besliyor;  ülsere iyi geliyor.  Bu girişimin üreteceği yeni besin maddesine “altın pirinç” adı takılmış.

Bunu savunanlar Dünya Sağlık Örgütü’nün bir saptamasını kullanıyorlar.  Örgüte göre özellikle Afrika ve Asya’da kötü beslenmeden dolayı her yıl binlerce çocuk kör oluyor.  Savunucular bu bilgiye yaslanıp “İşte, altın pirinç bu çocukları kurtaracak!” diyorlar.  Yani çocuklara sabah akşam altınlı pilav yedirecekler ve ‘onlara yaşam verdik’ diye gurur duyacaklar.

İyi güzel de, ortada 20-25 yıldan beri sert biçimde tartışılan, özellikle Avrupa Birliği’nin hem kararsız kaldığı, hem de bazı yasaklamalar getirdiği GDO konusu var.  Bazı olaylar yargıya düştü bile ve tazminatlar söz konusu oldu.  Bazı büyük, küresel şirketler kampanyalar açıp bunların iyiliğini kamuoyuna anlatıp durdular.  Bazı bilginlerin ise bu firmalardan gizlice para alıp GDOları savundukları saptandı.  Sayısız örgütlü toplum kuruluşu devreye girip uyarı ve direnme çabaları başlattı.  Bu kavga hâlâ devam ediyor.  (Ekogazete’ sağ üst köşesindeki kutuya “GDO” yazar ve “Ara”ya tıklarsanız gazetede çıkmış 15-20 yazıya ulaşabilirsiniz.)

Avrupa Birliği’nde ülkelerin yarıdan fazlası GDOlu tarıma sınırlama getirdi.  (Türkiye’de bu tür tarıma izin verilmiyor, ama yurtdışından tonla GDOlu yiyecek geliyor.)

Kavganın sürüp gitmesi, yasaklamaların devam etmesi, hatta bazı ülkelerde daha da genişlemeye yüz tutması şirketleri rahatsız ediyor.  Sonuçta daha da saldırgan oluyorlar.  Yukarıda sözünü ettiğimiz “Nobelliler girişimi” böyle bir ortamda patlak verdi.  Hareketi görünürde örgütleyen bu şirketler değil.  İşin başını çeken kişi eskiden ünlü GDO şirketi Monsanto’nun iletişim müdürü.  Şimdiyse kendi kurduğu halkla ilişkiler şirketinin başına geçmiş.  “Ben bunu bazı şirketlerin adına yapmıyorum.  İnançlarımdan dolayı yapıyorum.” demekteymiş.

Anlaşılan Nobellilere teker teker ulaşılmış ve Greenpeace’in altın pirince direndiği, böylece hem bilimsel yaklaşımı karaladığı, hem de Afrika’daki yüz binlerce çocuğu ölüme terk ettiği anlatılmış.  Ve bildiriye imzaları istenmiş.  Tabii bu iki başlı tezgâh çok güzel hazırlanmış.  Biri bilimsel araştırmaya karşı çıkıyor, öteki de çocuk öldüren canileri suçluyor.  Öte yandan anlaşılıyor ki, altın pirinç temasını kullanmanın amacı aslında GDO konusunu temize çıkarmak.  İyi niyetli Nobelliler de “insanlık suçu, çocuk katilleri” söylemine dayanan bu tuzağa düşüvermişler.  Hatta biri çok kızmış ve söylenmiş:  “Bizler bilim insanıyız.  Bilim nedir biliriz.  Karışmasınlar onlar.  Uzak dursunlar!”  (İmza verenlerin listesine baktık.  Aziz Sancar’ın adı yok.  Sevindik.  Öte yandan bu bildiriye karşı çıkan başka Nobelliler olduğunu da vurgulayalım.)

Greenpeace bu saldırıya ilginç bir yanıt vermiş.  “Altın pirincin üzerinde 20 yıldır çalışıyorlar.  Ürünü daha piyasaya bile süremediler.  Biz durup dururken niye çocuk katili oluyoruz?”

Bu olayı izleyen bazı kimselerin kafasına takılan masum ama mantıklı bir soru var:  “Mesele vitamin A sağlamaksa niye bu zavallı çocuklara adı geçen vitamin doğrudan doğruya verilmez de, yıllar boyu süren pahalı araştırmalara para yatırılır?  Ve adı geçen ülkelerde doğal tarım niye güçlendirilmez de karman çorman projeler oluşturulur?”

Atila Alpöge, Ekogazete, 5.7.2016  /  Yararlanılan kaynaklar:  Stéphane Foucart, Le Monde, 5.7.2016 – Joel Achenbach, Washington Post, 30.6.2016 – Lorraine Chow, Eco Watch, 30.6.2016 – Greenpeace, 30.6.2016

Reklamlar
Bu yazı Sağlık - Beslenme, Tarım, Teknoloji içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s