Birleşmiş Milletler 2016’yı “Baklagiller Yılı” ilan etti

Bu, ne bir şaka, ne de bir kelime oyunu.  Gerçekten de ülkelerin en tepesindeki görkemli kuruluş hepimizi daha çok fasulye, bakla, nohut, soya, mercimek ve bezelye yemeye davet ediyor.  Tarımla uğraşanları da, baklagilleri daha fazla ekip yetiştirmeye çağırıyor.  Öyle anlaşılıyor ki, bu tür beslenmenin büyük yararı var.  Bu yaklaşımın, bir de, ekolojik mantığı söz konusu.

BAKLALAR

Birleşmiş Milletlere bağlı Tarım ve Gıda Örgütü baklagillerin ciddiye alınması gereken özellik ve yararları olduğunu söylüyor.

Bunların başında protein zenginliği ve besleyicilik geliyor.  Çoğu besin maddesinden daha fazla protein sağlıyorlar.  Hatta bu açıdan etlerle yarışıyorlar.  (Aşağıda bu konuya ayrıntısıyla geri döneceğiz.)

Baklagiller gereksinim duydukları azotu kendileri oluşturuyorlar.  Yani bol miktarda gübreye (hele kimyasallara bulanmış sentetik gübreye) hemen hemen hiç gereksinim duymuyorlar.  Bu bakımdan ekoloji dostu onlar.  Sentetik gübrelerin neden olduğu (yağmurlarla ırmaklara, denizlere, yeraltı sularına taşınıp kirletme, zehir salma gibi) zararları söz konusu değil.

Su gereksinimleri de çok az.  Örneğin 1 kilo sığır eti elde etmek için 15.500 litre su tüketiliyor.  Aynı miktar baklagile 1.500 litre yetiyor.  Dolayısıyla kurak yerlerde, hele küresel ısınma nedeniyle daha az yağmur almaya başlayan arazide, nasıl sulayacağız telaşına gerek kalmıyor.

Yeni fark edilmiş çok önemli bir yararları daha var.  Birçok yerde tarımla uğraşanlar tarlalarını bir, iki yıllığına nadasa bırakıyorlar.  Toprak kendine gelsin, besleyiciliğini yeniden kazansın diye.  Kanada’da beş yıl süreyle yürütülmüş bir araştırma göstermiş ki, nadasa bırakma yerine tarlaya baklagil ekilirse toprak gücüne kavuşuyor.  Baklagillerin köklerine azot depolaması nedeniyle.  Böylece çiftçi bir yıl baklagil, bir yıl da buğday ekerek daha fazla ürün elde etmiş oluyor.  Üstelik gübre gereksinimi de çok aza iniyor.

BAKLAGİLLER

Gelelim et konusuna.  Belki anımsayacaksınız, 10 ay önce Ekogazete “etyemez / etsever” tartışmasına eğilmişti.

Gelişmiş ülkelerde et sofraların şahı.  Kapış kapış et tüketiliyor.  Son 60 yılda et tüketimi 4 misli artmış.  Ama bunun hem maliyeti yüksek, hem de ekolojik faturası büyük.  Çünkü hayvancılık sera gazlarının %18’ini üretiyor.  Ayrıca hayvancılık kalori hırsızı;  hayvana 1 kalori kazandırmak için 7 bitkisel kalori harcanıyor.  Dünyadaki ekilebilecek arazilerin %70’i hayvancılığa bırakılmış durumda.  Öte yandan hayvan beslemeye yer açma amacıyla durmadan ormanlar yok ediliyor.

Bu çerçeve içinde karşımıza şöyle bir soru dikiliyor:  dünya nüfusu hızla artıyor;  35 yılda 9 milyar kişi olacağız yeryüzünde.  Kişi başına et tüketimi şimdiki artış hızıyla devam ederse çözülmesi olanaksız ekolojik sorunlarla karşı karşıya kalacağız.  Başka bir deyişle, bu gidişi frenlemek, hatta tersine çevirmek gerekiyor.  “İnsanlık böyle bir hedefi gerçekleştirmek istiyorsa, elindeki güçlü seçeneğe sarılmalı.” diyor uzmanlar.  Baklagillere.  Et kadar besleyici ve protein verici, etten ‘kat be kat’ çevre dostu baklagillere.

Haydin, bu akşam şöyle fasulyeli, baklalı, bezelyeli bir ziyafet çekelim ve Birleşmiş Milletlere şapka çıkaralım.

Atila Alpöge, Ekogazete, 30.1.2016  /  Kaynak:  Natasha Geiling, ThinkProgress, 6.1.2016.  [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynakları) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Sağlık - Beslenme, Tarım içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s