Azmanlaşan kentlerin azgın dünyasına doğru

Trafik diyoruz, hava kirliliği diyoruz, itiş kakış kalabalıklar diyoruz. Bunlara günlük ortamda durmadan artan gürültüyü, sokaklarda yaşadığımız derme çatmalığı ekliyoruz.  Bir de bakıyoruz, kentlerimizin orası burası kapışılmış ve kuşkulu yapılar yükselmiş.  Kent yaşamı giderek böyle biçimleniyor kafamızda.  “Ne oldu benim sevgili kentime?” diye yakınıp duruyoruz.  Bu çılgın ve çirkin oluşum dünyanın her yanını sarmış durumda.

Madde bir: Dünya nüfusu hızla, katlana katlana artıyor.  “Doğur, durmadan doğur!” diye haykıran politikacılar bile var ortalıkta.

Madde iki: Kırsal yaşam artık kimseyi tatmin etmiyor.  Bu yüzden, özellikle gençler kentlere koşuyor.  Dev girişimler endüstriyel tarımla çıkmış sahneye.  Kişisel tarımı öldürüp, elini kolunu kırarak.  Toprağını kişisel çabayla ekip biçmenin mantığı çok azalmış durumda.  İnsanlar iş bulmak ve var olabilmek için kentlere koşuyorlar.

Madde üç: Binlerce, milyonlarca insan alışık oldukları çevrelerde ya da kendi ülkelerinde (savaşlardan, katliamlardan, itilmişliklerden, işsizliklerden) yaşam koşulu bulamadıkları için çok şeye katlanarak (ve ölümü göze alarak) başka ülkelerin kentlerine göç ediyorlar.  Benzersiz trajedileri gözlerimizin önüne sererek.

Sonuçta kentler… büyümüyor, şişiyor.

[İsterseniz, olaya küresel boyutları ve geleceğe yönelik öngörüleri içinde bakmayı bir kenara bırakıp, basit bir hatırlatma yapalım. İstanbul’a eğilerek.  Çoğu kişinin “dünya kenti” diye şişindiği bu yerleşme geçtiğimiz 30-35 yıldan beri her yıl (eksiksiz her yıl) nüfusunu ortalama olarak 250.000 kişi arttırdı.  Bir örnek verelim.  Avrupa’nın seçkin kentlerinden biri olan Strasburg bugün (ve yıllardan beri) hep 250.000 nüfuslu.  Demek ki, İstanbul uzun zamandan beri bir kent olarak büyümüyor.  Yalnızca çevresinde oluşan sayısız kasabaların üst üste yığılmasından oluşan bir yerleşme niteliğine bürünüyor.]

Son 15 yıl içinde dünyanın kentler haritası allak bullak oldu. Şimdilerde, Latin Amerika ve Asya’da ortaya çıkıvermiş olan sayısız kent New York, Los Angeles gibi bir zamanların azmanlarıyla yarışıyor.  2011’de nüfusu 10 milyonu aşan 20 metropol vardı.  2030’da bunun 36’ya varacağı hesaplanıyor.

BANGKOK

Tabii kentsel alanlarda metrekare fiyatları katlana katlana artıyor. Bazı mahallelerde lüks ve gösterişli kuleler dizi dizi sıralanırken birçok semtte derme çatma binalar yan yana, alt alta, üst üste yayılıyor.  Belli bir kültürü, geçmişi, kişiliği olan sayısız yer yeni gelişmelere yer açmak için yok ediliyor.  Girişimcilerle yöneticilerin arasında skandal pazarlıklar dönüyor.  Hayli güçlü mafyalar oluşuyor.  Oraya buraya durmadan döşenen boru hatlarıyla, açılan yollarıyla, yapılan tünelleriyle bir beton ormanı çıkıyor ortaya.

Birleşmiş Milletlere göre 2008’de 1 milyar kişi kentlerin gecekondu mahallelerinde yaşıyordu. Önümüzdeki 35 yıl içinde bunlara 2 milyar kişinin daha ekleneceği tahmin ediliyor.  Eğitim yetersizliğine ve işsizliğe mahkûm olarak.  Çeteleri, terörizmi besleyerek…  Bu gelişmenin en büyük faturası da, tabii ki, ekolojik olgulara çıkacak.

Yaşanmakta olan bu kentleşme hareketi siyasal, çevresel, toplumsal ve güvenlikle ilgili bir dizi sorunu toplumların önüne koyuyor.

Atila Alpöge, Ekogazete, 16.1.2016 /  Kaynak: Richard Werly, Le Temps, 29.12.2015. [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynakları) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]

Reklamlar
Bu yazı Kentler içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Azmanlaşan kentlerin azgın dünyasına doğru

  1. Bir denge sorunu var. Şehirler kara delik gibi nufusu merkezine çekiyor. sürekli şişiyor. Uydu şehirler kurulup merkezle entegrasyonunun sağlanması, dengeli büyüme için şart.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s