Kentsel ulaşım kılık değiştiriyor yavaş yavaş

Hava kirliliğiydi, yüksek gürültü düzeyiydi, fosil yakıt kullanımıydı, trafik sıkıntısıydı derken otomobilin kent ortamındaki yeri sorgulanır oldu. “Bu krallığa artık bir son verelim!” demeye başladı yöneticiler.  Orada, burada değişik denemeler göze çarpıyor.  Örneğin Seul’de yükseltilmiş otoyolları yıkma kararı alındı.  (Bunu Ekogazete’de okumuştunuz.)  Şimdi de São Paulo’da, Oslo’da, Paris’te, Brüksel’de, Dublin’de, Madrid’de yeni uygulamalar devreye giriyor.

São Paulo (okunuşu San Paulo) Brezilya’nın en büyük kenti.  Ulaşımı da aynı ölçüde büyük bir bela.  Aşağıdaki gibi.

SAN PAULO-1

(Ekogazete eski bir yazıda bu sıkıntıdan söz etmişti.)  Kentte hava kirliliği Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı tehlike sınırının 2-3 katında dolaşıyor.  Her yıl 5.000 kadar kişinin yalnızca bu yüzden öldüğü hesaplanıyor.

SAN PAULO-2

Kentin tam merkezinde adına Minhocão (dev solucan) denilen ve her gün 70.000 otomobilin kullandığı yükseltilmiş bir otoyol var. Yandaki apartmanların 5 metre ötesinden geçiyor.  Gürültüyü, pisliği siz düşünün.  Millet cam açamıyor.

SAN PAULO-3

Halk bu yoldan bıkmış durumda. “Ne yapalım, ne edelim?” diye bir tartışma sürüp gidiyor.  Kimi yıkma taraftarı;  kimi de tamamını parka, gezinti alanına dönüştürme yanlısı.  Bu arada geceleri 21.30 ile 6.30 arası trafiğe izin verilmiyor bu otoyolda.  En sonunda belediye yepyeni bir uygulama başlatmış.  Cumartesi öğleden sonra otoyol toptan kapatılıyor.  Pazartesi sabahına kadar.  Yol halka açılıyor.  Bisikletini kapan kendini oraya atıyor.  Binlerce kişi de yayan kullanıyor.  Büyük bir keyifle.

PARİS

Gelelim Paris’e.  Kenti ortasından ikiye bölen Seine nehrinin  her iki yakasına yaslanmış otoyollar var.  Biri doğudan batıya gidiyor;  öteki tersine.  Ana ulaşım damarları bunlar.  Belediye güneydekini kapattı.  Yazları burada plaj yapıyor.  Kuzeydekinde de 3,5 kilometrelik bölümü sürekli olarak trafiğe kapatma kararı aldı.  Yol bisikletlilerin ve yayaların kullanımına bırakılacak.  Hatta buraya bir tramvay hattı koymak bile söz konusu.  Gerekçe olarak, kentte otomobil kullanımını azaltarak halk sağlığına hizmet etmek, hem de CO2 salımını azaltmak gösteriliyor.

Oslo’da ise çok daha radikal bir yaklaşım söz konusu.  Kentin ana merkezinde yalnızca birkaç bin kişi yaşıyor, ama 90.000 kişi de çalışıyor.  Bu bölgenin tamamında otomobil trafiğine izin verilmeyecek.  Belediyenin niyeti fosil yakıt kullanımını radikal olarak azaltmak.

Madrid kentin merkezine otomobil girişini kısıtladı.  Eğer bu bölgede oturmuyorsanız ya da otoparklarda kiralayıp kapattığınız bir yeriniz yoksa merkeze girmek için her seferinde 90 avro ödüyorsunuz.

Geldik Dublin’e.  Burada ana meydanlar yavaş yavaş trafiğe kapatılıyor.  Ortaya çıkan bu huzur dolu alanlar yayalarla bisikletlilere bırakılıyor.  Bir de toplu ulaşım araçlarına.

DUBLIN

Bu arada Kopengah’dan söz etmeyelim.  Orada bisikletin ne gibi bir yer tuttuğunu biliyoruz. [Ekogazete iki yazısında bu olguyu sergilemiş ve girişimleri yürüten Ayfer Baykal’dan söz etmişti: Birinci yazı ve ikinci yazı.]

KOPENHAG

Brüksel kent merkezinde ise, daha şimdiden, tamamı 50 hektarı bulan bir alana otomobil giremiyor.  Ancak bu alanı usul usul büyütüyorlar da, üstelik.

LONDRA

En son Londra’ya da bir gönderme yapalım.  Belediye başkanı Boris Johnson bisiklete çok meraklı.  Bisikletiyle fotoğraf çektirmeye bayılıyor.  Biraz bundan, biraz da daha iyi yaşanır bir kent oluşturma isteğinden kentte bisiklet yolları gerçekleştirmeye başladı.  Hatta bazıları “Bisiklet Otuyolu”na dönüşmekte.  Bu anlayışın sonucu olarak son on yılda kente bisikletiyle gelenlerin sayısı iki misli artmış.  Bu arada yeraltında artık kullanılmayan, terk edilmiş metro tünellerinin bisiklet yoluna dönüştürülmesi, istasyonlarda da kahveler ve dükkanlar açılması konuşuluyor.

Atila Alpöge, Ekogazete, 24.10.2015 /  Kaynaklar:  Claire Gatinois, Le Monde, 17.10.2015  –  AFP, 19.10.2015  –  Le Monde.fr, 23.10.2015 – Feargus O’Sullivan, The Guardian, 5.2.2015. [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynakları) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]

 

Reklamlar
Bu yazı Kentler, Ulaşım içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s