Otomobil krallığı sona mı eriyor?

Geçen hafta bir yazıya başlamıştık:  “Otomobil Çağının Son Günlerine Doğru”.  Hatta genç bir hanımın, Feryal Demirci’nin girişimlerinden söz etmiştik.  Otomobil uzun yıllar yaşantımıza damgasını vurmuştu.  Ancak getirdiği olumlu özellik ve güzelliklerin yanında yarattığı sıkıntılar büyük boyutlara varmıştı.  Bu yüzden değişik yerlerde alternatif senaryolar gelişmeye başlamıştı.  Konuyu işlerken devamını bu haftaya bırakmak zorunda kalmıştık.  Devam ediyoruz.

Helsinki’deyiz.  Plancılar 2050’deki kent yaşantısına yepyeni gözlerle bakıyorlar ve yerel bir gazetenin dediği gibi “İleride kentimizin sakinleri otomobil sahibi olmayacaklar!”.  Eskiden kentlerin bir tek merkezi vardı.  “Giderek çok merkezli olacaklar.” diyor plancılar.  “Güçlü merkezler.  Halk beklentilerine yakın çevrede yanıt bulacak.  Yürüyerek ulaşacaklar.  Ya da bisikletle.  Olmadı otobüsle.”  (Aşağıda Helsinki’deki bir bisiklet yolu görülüyor.)

BİSİKLET YOLU HELSINKI

Bir önceki yazıda değindiğimiz olgu Helsinki’de de konuşuluyor.  Artık gençler otomobile fazla meraklı değil.  Ehliyet sahibi olanların sayısı azalmaya başlamış.  Bilişim teknolojisinin (yani akıllı telefonun) devreye gireceği anlaşılıyor.  Telefon edeceksiniz.  En yakındaki otobüs durağının yerini ve istediğiniz otobüsün oraya kaç dakika sonra geleceğini öğreneceksiniz.  Ya da bisiklet duraklarının yerini.  Olmadı, cebinizdeki kartınızla devreye sokabileceğiniz paylaşmalı bir aracı nerede bulacağınızı göreceksiniz.  Böyle bir ortamda otomobil sahipliğin anlamı var mı?

Helsinki’de ulaşımdan sorumlu birim okullara, büyük mağazalara konuşmacı yolluyor ve oralarda gençlere, halka yeni yaklaşımı anlatıyor.  Başka bir uygulama daha var.  Bir bakıma bizdeki dolmuş gibi.  Ama biraz farklı.  Bir numaraya telefon ediyorsunuz.  Dokuz kişilik bir araç, belli bir zaman sonra gelip sizi telefonda belirlediğiniz noktadan alıyor ve değişik yerlerden müşteri toplaya toplaya gidiyor.  Kent bu anlamdaki düzeni geliştirmeye çalışıyor.  “Yayalar kentin kralı olacak!” diyorlar.  “Bisikletliler de onlara ayrılmış tahsisli yollarında gidip gelecekler.”  Zaten kamuoyu araştırmalarından görülüyor ki, kent halkının %96’sı bisiklet yandaşı.

Helsinki’li plancılar halkın zamanla oto almak yerine bazı şirketlerle yıllık kontrat imzalayıp gerektiği zaman ulaşım araçlarına ulaşmayı tercih edeceklerini düşünüyor.

BMW, Renault gibi otomobil yapımcıları da “otomobil sahipliğinden otomobil kullanımına dönüşümün” farkındalar.  Bu olgu onların tasarım, planlama ve pazarlama politikalarını usul usul etkilemeye başlamış.

Tabii bu söylem çoğunlukla gelişmiş ülkeler için geçerli.  Batı dünyası da geçmişte sorun çözmek için durmadan yeni yollar yapma telaşına girmişti.  Şimdi, gelişmekte olan ülkeler bu eski yaklaşımı devam ettiriyor.  Örneğin, bisikletin yıllar boyu baş tacı olduğu Çin’de şimdi herkes otomobil sahibi olmak istiyor ve sokaklarda trafik derdinden de, hava kirliliğinden de geçilmiyor.  Bu tür ülkelerde oto sahibi olmak bir statü sembolü.  Politikacılar da durmadan yol yapmanın, köprü inşa etmenin marifet olduğunu düşünüyorlar.  Bu noktada, dünyanın sağlıklı geleceği için hayli zor bir çıkmaz sokak var, demektir.

Atila Alpöge, Ekogazete, 23.5.2015 /  Kaynak:  Stephen Moss, The Guardian, 28.4.2015.  [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynağı) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]

 

Reklamlar
Bu yazı Kentler, Ulaşım içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Otomobil krallığı sona mı eriyor?

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s