Otomobil çağının son günlerine doğru

Bu imparatorluk yavaş yavaş sona eriyor, diyorlar.  Oysa otomobil 130 yıldan beri yaşama ve özlemlere damgasını vurmuştu.  Alışkanlıklarımızı, davranışlarımızı biçimlendirmiş, çoğumuzu kulu kölesi yapmıştı.  Gelişmiş ülkelerde ‘gelişmişlik’ ona etiketlenmişti.  Televizyonların, gazetelerin, dergilerin reklamlarına bakın;  “Ben varım, benim sayemde varsınız” damgasını bulacaksınız.  Ancak bu gelişme kendi derdini de yaratmış görünüyor.  Özellikle kent ortamında çıkmaz bir sokaktayız.

Bilim dünyasının yürüttüğü analizlerin ortaya koyduğu saptamayı biliyoruz:  Önümüzdeki yıllarda dünya nüfusu katlanarak artacak ve insanlar hızla kentlere yığılacak.  Birleşmiş Milletler 2030’da dünya nüfusunun %60’ının kentlerde yaşayacağını tahmin ediyor.  Üst üste.  Yani hava kirliliğiyle, sokaklardaki gürültülerle, ulaşım zorluklarıyla, trafik kazalarıyla boğuşarak.

OTOMOBİL

Ancak dünyanın değişik yerlerinde bazı girişimler görülmeye başlandı.  Bunlar farklı bir yaşam biçimini vurguluyorlar.  Alternatif düzenler yaratarak otomobil kullanımını sınırlamayı, giderek iyice azaltmayı hedefliyorlar.

Lyon’da belediye başkan yardımcısı Gilles Vesco böyle bir yaklaşıma başarıyla imza atmış biri.  On yıl önce paylaşımlı bisiklet sistemini (Vélo’V) gerçekleştirmiş.  Bu girişim birçok kente örnek olmuş.  “Artık kentlerde toplu ulaşım, bisiklet ve benzerleri başköşeye oturacak.” diyor.  “Önemli bir dönüşümün eşiğindeyiz.  İnsana dönük bir kent ortamı belirecek.  Kişisel otomobil sahipliği bir kenara itilecek.”  Lyon’da uygulananların sonunda kent merkezine giren otomobil sayısı %20 azalmış.  Önümüzdeki on yıl içinde %20’lik ek bir azalma daha planlanıyor.

Münih’te de uzmanlar aynı çizgide.  “Kent içinde otomobil kullanımına gerek yok aslında.” diyorlar.  “Yoğun bisiklet kullanımını cesaretlendirmek, toplu ulaşımı vızır vızır çalışır kılmak yeterli.  Uzaklardaki başka yerlere gitmek isteyenler için araç paylaşım sistemleri çıkacak ortaya.  Üyesi olduğunuz oto kulübüne telefon edeceksiniz, kulübün malı ortak bir araç kapınıza getirilip size teslim edilecek.  Kişisel otomobile sahibi olmanız gerekmeyecek.”  İstatistikler gösteriyor ki, otomobiller zamanın %96’sı boyunca oldukları yerde bekliyorlar, durdukları yerde eskiyip çürüyorlar.

Not etmek gerekir ki, Londra’da son on yıl içinde devreye alınan uygulamaların sonunda halkın yalnızca %15’i kent içinde otomobil kullanır olmuş.  Caddelerdeki trafik %30 azalmış.  Şimdi orada “bisiklet otoyolları” da yapılmaya başlanıyor.  Bir örnek, aşağıdaki resimde.

LONDRA

Büyük Londra’nın içindeki başarılı ilçe belediyelerinden biri Hackney.  Başkanın yardımcılarından biri de (aşağıda resmini gördüğünüz) Feryal Demirci.  Sorumlulukları arasında ulaşım, caddeler, yollar, çevre, atık yönetimi var.

FERYAL DEMİRCİ03

“Yaşanabilir bir kent yaratmaya çalışıyoruz.” diyor.  “Bunun yollarından biri de otomobilden arındırılmış ortamlar.”  Son yıllarda oluşan iskân alanlarının çoğu böyle gerçekleşmiş.  Halkın %65’inin kişisel aracı yok.  Ulaşımı bisikletleriyle ya da otobüslerle sağlıyorlar.  Son yıllarda kentin nüfusu arttığı halde otomobil sahipliği azalmış.

Zaten çoğu yerde gözlemlenen bir olgu var:  gençler giderek otomobil sahipliğinden uzaklaşıyorlar.  Merak etmiyorlar, ilgilenmiyorlar, araba satın almıyorlar.

[Gelecek hafta bu ilginç konuya tekrar döneceğiz.]

Atila Alpöge, Ekogazete, 16.5.2015 /  Kaynak:  Stephen Moss, The Guardian, 28.4.2015.  [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynağı) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]

 

 

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Kentler, Ulaşım içinde yayınlandı ve , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Otomobil çağının son günlerine doğru

  1. Mete Akalın dedi ki:

    Çok şükür. Teneke Uygarlığı’nın bitişini olmasa da gemlenişini görmek güzel… (Ben arabamı, bagajında sokak kedileri için mama deposu olarak kullanıyorum. Evin önünde duruyor. Belki de artık çalışmaz bile…) 🙂

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s