Kıyı çöküyor ve deniz yükseliyor

Sanki bilimkurgu öyküsü. ABD’nin doğusunda, kuzeyden güneye uzanan kıyılarda, 1.000 kilometre boyunca şaşırtıcı ve ürkütücü bir olay yaşanıyor.  İki boyutlu bir olgu.  Yıllardan beri hem kıyılar çöküyor, hem de deniz yükseliyor.  Çökme çok eski jeolojik bir oluşumdan kaynaklanıyor, denizin yükselmesi de kutupların erimesinden.  Sonuçta, 70-80 yıl içinde denizin kıyı çizgisi buralarda 2 metre yükselmiş olacak.

Florida, New York, Atlantic City, Norfolk, Washington DC… aklınıza hangi yerleşme gelirse, hepsi etkilenecek. Kıyıları su basacak.  Milyonlarca insan, sayısız firma ve fabrika buraları terk etmek zorunda kalacak.  İşte bir örnek:  Washington yakınlarındaki bir adanın bugünkü hali.  400 kadar kişi bu adada yıllar boyu yaşamış.

ABD DENİZ

İklim değişimi ve kutup buzullarının erimesi nedeniyle denizlerin yükselmesi bilinen bir olay. Ama kara parçalarının çöküyor olması şaşırtıcı bir olgu.  Aslında bilginlerin 150 yıldan beri bilip inceledikleri bir konuymuş bu.  20.000 yıl önceki buzul çağında belirmiş jeolojik bir oluşumun bugüne kalıntısı.  (Ayrıntıları merak ediyorsanız, şu yazıya göz atabilirsiniz.)

İki metrelik deniz yükselmesini yaşayacak kentlerden biri de Boston. İleride ne olacak bu kente?  Yaşam nasıl devam edecek?  Bu sorulara verilen bir yanıt var:  “Venedik’te, Amsterdam’da olduğu gibi kanallar oluşturacağız!  Boston bir kanal kenti olacak!”  Amaç denizin kenti gelişi güzel kaplamasını kontrol altına almak, derin kanallar oluşturarak yükselmeyi belli yerlere yöneltmek.  Şehir plancıları ve mimarlar bu yaklaşımı projelendirme yolunda kolları sıvamış bile.  İşte bir örnek;  Clarendon Street’in şimdiki hali.

BOSTON 01

İlerideki uygulamada bu hale gelebilir:

BOSTON 02

Projenin temelinde oldukça yaygın bir kanallar şebekesi oluşturmak yatıyor. Öyle ki, bu sistem yükselmeleri kolayca emsin ve kontrol altında dağıtsın.  Uzmanlar kanalların zaten tarihi değeri olan birçok mahalleye yepyeni bir güzellik ve çekicilik getireceğini söylüyorlar.  Şimdilerde tercih edilen bu yerleşmelerin ileride su baskınıyla boğuşan izbeliklere dönüşmesi yerine keyifli, huzurlu mahalle niteliği kazanmalarının değer artımı getireceğini de ekliyorlar.

Benzeri sorun başka yerlerde de gündemde. Örneğin Endonezya’nın başkenti Cakarta’da.  Burada 10 milyon kişi yaşıyor.  Geniş bir koyda yer alan kent zaman zaman hayli şiddetli, tsunami benzeri su baskınları yaşıyor.   Örneğin 2007’de böyle bir dramdan sonra 500.000 kişiyi başka yerlere taşıyıp yerleştirmek gerekmiş.  Bunun yanında zemin de her yıl 14 santim kadar çöküyor.  Yöneticiler “Bir ölüm kalım sorunuyla karşı karşıyayız!” diyorlar.  Çareyi 10-15 yıl içinde kıyıdan uzakta bir duvar yapmakta, bir set çekmekte bulmuşlar.  Bu duvar deniz yüzeyinin 16 metre altına kadar inecek ve denizden 7 metre yükselecek.  Koyun ağzında 32 kilometre boyunca uzanacak.

Atila Alpöge / Yararlanılan kaynak:  Justin Gillis, New York Times, 14.1.2014 – Joanna Jolly, BBC News Magazine, 27.10.2014 – Bruno Philip, Le Monde, 29.10.2014. [Bu yazıya bloğunuzda ya da sitenizde yer vermek istiyorsanız, yandaki bilgileri de (yazarı ve kaynakları) oldukları gibi taşımayı lütfen unutmayın.]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reklamlar
Bu yazı Denizler - Irmaklar, Kentler, İklim içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s