“Yollar yürümekle aşınmaz”

Bir politikacımız böyle demişti yıllar önce.  Gösteri yürüyüşü yapanlar hakkında.  Evet de, 12 kişilik bir araştırmacı grubu ise “Yollar yapıldıkça dünya aşınıyor!” diyor.  Grup, geçenlerde yayımladığı raporda önümüzdeki 35 yıl içinde yeryüzünün orasında burasında, toplam olarak, 25 milyon kilometrelik yeni yol yapılacağını hesaplamış.  Dünyamızı 600 kez saracak kadar uzunlukta bir yol ağı.  Hepsi de asfalt.

Araştırma 27 Ağustos’ta Nature dergisinde yayımlandı.  Grup Avustralyalı, Malezyalı, Kosta Rikalı, Amerikalı ve İngiliz bilim insanlarından oluşuyor.  Çalışma sağlam verilere dayanıyor ve “Durma, asfaltla!” girişimlerinin ekolojik ve ekonomik niteliğini değerlendirmek istiyor.  Aşağıdaki siyah çizgiler ve siyahlıklar (ikincil, tali yolları bir kenara bırakarak) ana yolların dağılışını gösteriyor.

YOLLAR-1

Araştırmacılar önümüzdeki dönemde siyahlıkların daha da artacağını söylüyorlar.  35 yıl içinde katlanarak gelişecekler ve şimdikinden %60 daha da fazla yoğunluk kazanacaklar.  Yaşamsal tehlike yaratabilecek bir patlama yaşanacak.  Bu gelişmeyi tetikleyen çok değişik nedenler var:  Toprak altındaki petrol, maden gibi doğal kaynaklara el atmaktan, küreselleşen ticarette yeni pazarlara ulaşmaya kadar uzanan nedenler.

Üstelik bu oluşumun %90’ının gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkacağı anlaşılıyor.  Ne var ki, bu bölgelerin çoğunda yaşamsal önemi olan doğal değerler var.  Geniş orman alanları gibi.  Özellikle buralarda yepyeni ulaşım yollarının ortaya çıkması bekleniyor.  Araştırmacılar bu sürecin Amazon ormanları, Sibirya, Kongo, Yeni Gine gibi yerlerde zaten başlamış olduğunu vurguluyorlar.

Burada konu yol yapımına karşı çıkmak, asfaltçılara dur demek değil.  Çünkü rapor yeni yolların elbette ekonomik gelişme getirebileceğini kabul ediyor.  Mesele, bu girişimleri oluştururken temel alınacak ilkelerde.  Uygulanacak yepyeni bir yöntemde.  Projeler genelde, politik yapının keyfi kararlarına dayanan, konuya tek boyutlu yanaşan, basit ve sıradan bir mühendislik tavrıyla tasarlanıyor.  Oysa çevresel etkileri en aza indirecek bir duyarlılık, toplumsal yararları maksimize edecek bir yöntem gerekiyor.

Araştırmacılar, bu görüşün ışığında, dört değişik nitelik tanımlamışlar:  Çalışmalarının sonucu olarak beliren yöntem ve düşünce tarzı aşağıda özetleniyor.

YOLLAR-2

Yeşille gösterilen bölgeler çevresel açıdan yaşamsal önem taşıyor.  Buralarda yeni yol ağları oluşturmamak, yol yapılacaksa da çok dikkatli davranmak, çevresel duyarlılığa mutlak öncelik vermek gerekiyor.  Kırmızı bölgelerde tarım gerçek bir potansiyel taşıyor ve buralarda çevresel tahribat korkusu yok.  Yani yol projeleri için bir sakınca söz konusu değil.

Siyah alanlar ise birer “çatışma alanı”.  Çatışma söz konusu, çünkü buraları hem büyük tarım potansiyeline sahip, hem de aşırı çevresel tahribata açık.  Bu nedenle iki ayrı hedefin çatışması çıkıyor ortaya.  Buralardaki yol projelerinde kılı kırk yarmak zorunluluğu var.  “Yaptım oldu”cu yaklaşımlara kesinlikle yer olmamalı.  Anlaşılan ülkemiz bu türden bir alanın içinde.  Beyazla gösterilmiş alanlar ise ne tarım niteliği taşıyor, ne de çevresel değer bulunuyor buralarda.

Değişik bölgelerin yeryüzündeki oransal dağılımı şöyle:  yeşil = %46, kırmızı = %12, siyah = %16, beyaz = %26.

Bu çalışma getirdiği düşünce tarzı bakımından olumlu tepkiler aldı.  Çünkü tek boyutlu ekonomik hedeflere ya da basit mühendislik yaklaşımlarına dayanan yol girişimlerine yepyeni bir yöntem getiriyor.  Daha ayrıntılı bilgi için bu çalışma için yaratılmış olan siteye göz atabilirsiniz.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Pierre Le Hire, Le Monde, 27.8.2014

 

 

 

Reklamlar
Bu yazı Doğal kaynaklar, Ekoloji Politikası, Ormanlar, Tarım, Ulaşım içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s