Denizanaları saldırıya geçti

Yaz geldi.  Mümkündür ki, denize girip keyif süreceksiniz.  Örneğin, Akdeniz kıyılarında.  Belki Adriyatik’te, Baltık Denizi’nde ya da Afrika, Amerika, Çin kıyılarında.  Uzmanlar “Aman, dikkat!” diyorlar.  Çünkü denizanası baskını patlamış kıyılarda ve bu, gittikçe büyüyen bir mesele haline gelmiş.  Denizde yüzerken gelip bir yerinize yapışıyorlar, derinizi yakıp kızartıyorlar.  “Ölüme bile neden olan türleri var.” diyor uzmanlar.

İşte bir kızartma örneği.

DENİZ-2

Altı, yedi yıl önce Avustralya kıyılarında denize giren 7 yaşındaki bir kızcağızın başına gelen dünya basınında yankı uyandırmıştı.  Çocukcağız denizden çıkarken düşüp kalmıştı.  Telaşla hastaneye yetiştirmeye çalıştılar, ama oraya varmadan ölüverdi.  Doktorlar vücudunda denizanası ısırıkları bulmuştu.

Yalnızca denizde yüzenlerin değil, balıkçıların da baş belası.  Bunlar diğer balıkların yumurtalarını ve yavrularını doymak bilmez bir açlıkla yiyip tüketiyorlar.  Bunun yanında balıkları zehirliyorlar.  Ayrıca sürü halinde gelip ağlara yapışıyorlar.  Ağlar öylesine ağırlaşıyor ki, bunları çekip almak hayli zor oluyor.  Nükleer santralların soğutma amacıyla deniz sularını çekip aldıkları boruların ağzını bile tıkıyorlar.  Zaman zaman yüzlercesinin beslenmek için, oluşturulmuş balık çiftliklerine saldırdıkları görülüyor.

DENİZ-3

600 milyon yıldan beri var olan denizanalarının 4.000 dolayında değişik türü var.  Kimi 5 milimetre çapında, kimi ise 2-3 metreyi buluyor.  Kuyrukları ise 40 metreye kadar varabiliyor.  Su alıp fışkırtarak hareket ediyorlar.  Hızları saatte 55 metreye kadar ulaşıyor.

Denizanasının giderek saltanat kurmasında aşırı çaplı balıkçılığın etkisi var.  Onların baş düşmanı olan kılıçbalığı, tonbalığı ve benzerleri neredeyse balıkçılık kırımından geçiyor.  Araştırmacıların verdiği bir örnek bunu çok iyi resimlendiriyor.  1960’lı yıllarda Namibya kıyılarında 10 milyon ton dolaylarında sardalye yaşarmış.  Bunlar o kadar çok çekip alınmış ki yıllar boyu, bugün onların yerine 12 milyon ton denizanası gelip yerleşmiş.

DENİZ-1

Çin’in bir kıyısında balıkların tükendiğini gözlemleyen balıkçılar denizanası gelişmesini cesaretlendirmeye başlamışlar.  Öyle ki, bir santim çaplı yavru denizanaları atmaya başlamışlar denize.  Bunlar büyüyünce hem 50 santime varıyorlarmış, hem de 7 kiloya ulaşıyorlarmış.  Oranın balıkçıları şimdi her yıl yüz bin ton dolayında denizanası çıkarıyorlar denizden ve bunları satıyorlar.  Çorba yapılsın diye.

Denizanaları 7.000 metre derinlerde bile yaşayabiliyorlar.  Denizlerin asitleşmesi (balıklara zarar verdiği halde) bunları etkilemiyor.  Bir de, denizlerin plastik çöplüğüne dönüşmüş olması bunlara keyif veriyor.  Çünkü gelişip büyümeleri sırasında bir yerlere tutunup yapışmaya gereksinim duyuyorlar.  Bu nedenle yüzen-gezen plastikler onlara adeta ev oluyor.

İskoçya’daki balık çiftliği sahipleri sıkıntıyı sürekli olarak yaşamaya başlamışlar, son dört yıldan beri.  Buralardaki somonlara saldırmak isteyen denizanaları geldikleri zaman ağlara takılıyorlar;  kurtulma amacıyla çırpındıkları sırada zehir kusuyorlar.  Sonuç:  somonların zehirlemesi.  Tek sözle, bir kırım.  Bir çiftlik sahibi şöyle diyor:  “2013 Ekim’inde, bu yüzden birkaç gün içinde 20.000 somon yitirdim.  Öldüler, gittiler.  Beklediğim ürünün %40’ı yok oldu.”

Başka bir çiftlik sahibi, şaşkınlık içinde “26 kiloluk bir denizanası vurdu benim ağlara.” diyor.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynaklar:  Martine Valo, Le Monde, 25.5.2014 – Eric Albert, Le Monde, 25.5.2014

 

Reklamlar
Bu yazı Denizler - Irmaklar, Doğal kaynaklar, Sağlık - Beslenme içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s