İklim değişimi sıtmaya davetiye çıkarıyor

Ülkemizin sağlık sisteminin dünyaca takdir edilen bir başarısı, yıllar önce azimle, inançla yürütülmüş olan “Sıtmayla Savaş” programı olmuştu.  Bunun sonunda ülkemizde sıtmanın kökü büyük ölçüde kazınmıştı.  Sıtma çok uzun yıllardan beri insanlığın kontrol altına almaya çalıştığı bir hastalık.  Ancak şimdilerde iklim değişiminin etkisiyle sıtmanın güç kazanıp yayılmakta olduğu konusunda belirtiler görülmeye başlandı.  Durum endişe yaratıyor.

Sıtmayla savaş Türkiye’de 1926’ta başladı ve başarıyla yürütüldü.  Bir ara, 1960’larda “Bu meseleyi bitirdik!” rahatlığıyla yürütülen çaba yavaşlayınca olayda artış belirdi.  Bir ara sıtma hastalarının sayısı yılda 100 bini bile buldu.  Bu gelişmenin karşısında aklı başına gelen sorumlular kolları yeniden sıvayınca hasta sayısında düşüş başladı.  Ama hâlâ bugün Güneydoğu Anadolu ve Çukurova Bölgesinde sıtma görülüyor. ???????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????? Sıtma parazit taşıyan sivrisinekler tarafından insana aktarılıyor.  Parazit sivrisineğin ısırmasıyla birlikte kana karışıyor, gidip karaciğere yerleşiyor.  Orada çoğalıyor ve alyuvarlara bulaşıyor.  Değişik organlara kan ulaşmasını önleyerek.  10-15 gün içinde kendini belli etmeye başlıyor.   Ateş, baş ağrısı, kusma nöbetleriyle.  Zamanında ve etken müdahale edilmezse öldürüyor.  Sıtma Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) çok önem verdiği alanlardan biri.  WHO, sıtmanın 2010’da 200 milyondan fazla kişiyi vurduğunu, bunların içinden 660 bin kişiyi öldürdüğünü söylüyor.  Ancak bazı uzmanlar bu hastalığın çoklukla kırsak kesimlerde ve fakir ailelerde (yani toplumsal sağlık sistemlerinin dışında kalan kesimlerde) görüldüğünü belirtiyor.  Bu nedenle gerçek ölümlerin belki de iki misli olduğunu düşünüyorlar. SITMA-2 Science dergisinde yayımlanan bir araştırma konuya yeni bir ışık tuttu.  Anlaşılıyor ki, sıtmanın iklim değişimi nedeniyle ve artan bir hızla büyük kırımlara neden olma olasılığı fazla.  Özellikle Güney Amerika ile Afrika’da.  Sıcak dönemlerde hastalık yüksek alanlara çıkıyor;  soğuma başlayınca aşağılara iniyor.  Araştırma, iklim değişiminin sonucu olan yukarı irtifalara çıkma olgusunun daha büyük bir tehlike olduğunu vurguluyor.  Çünkü bu kesimlerde yaşayan halkın bu tür parazitlere alışkanlığı yoktur.  Bedenleri hazırlıksız yakalanacaktır.

Bilginler bu araştırmalarını Kolombiya ile Etiyopya’da yürütmüşler.  Ülkelerin sıtma konusunda uzun bir süreden beri oluşturdukları verileri incelemişler.  Sıtmanın yüksek kesimlerde yaşayanları ciddi olarak etkilediğini (tartışmaya izin vermeyecek kesinlikle) görmüşler.  Bu anlamdaki araştırmaların Afrika’nın ve Güney Amerika’nın diğer ülkelerinde de (fazla gecikmeden) tekrarlanmasını diliyorlar.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Reuters – The Guardian, 7.3.2014

Reklamlar
Bu yazı Sağlık - Beslenme, İklim içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s