Yükseltilmiş yollar alaşağı ediliyor

Hani kent sokak ve caddelerinin, hatta bazen binaların tepesine kondurulan yüksek hız yolları var ya!  (Bir örneği  İstanbul’da, Mecidiyeköy’de.)  Bunlardan pek yok ülkemizde.  Ama trafik sıkışıklığı içinde bunalan çoğu kişinin aklına gelip diline düşen ilk önlemdir:  “Yükseltiver şu yolları.  Bak dert kalıyor mu?”  Güney Kore’nin başkenti Seul’de bunlardan 101 tane varmış.  Şimdi tutmuşlar, bunları yıkıyorlarmış.

Seul’ün yükseltilmiş yol serüveni 1968’de başlamış.  Cumhurbaşkanının yakın adamı olduğu için belediye başkanlığına getirilen Kim Hyun-ok zamanında.  Daha çok Buldozer Kim diye tanınan başkan çılgın gibi kentin orasına, burasına saldırmış ve yıkıp yaparak sayısız proje gerçekleştirmiş.  Şantiyeleri sürekli gezerek, talimatlar vererek…  Ülkede de, kentte de hem nüfus patlaması yaşanıyormuş, hem de hızlı ekonomik gelişme.  Bu oluşumların sonucu beliren yoğun trafiğe nefes aldırmanın en kolay yöntemi değişik yerlere kimi kısa, kimi uzun (bir iki kilometrelik) yükseltilmiş yollar kondurmak olmuş.  Yan faktörleri, şehircilik koşullarını düşünmeden.  Tepeden inme kararlarla…  Bu politika 1980’lere kadar sürmüş.

SEUL-1

Geçenlerde muhafazakâr eğilimli bir gazete bile “Kötü bir çözümdü, ama o zamanlar gerekiyordu.  Ama artık bunları temizleme zamanı geldi.” diye yorum yaptı.  Gözlemciler, fazla özenilmeden, hızla inşa edilmiş olan bu yapıların ciddi sorunlar yaratmış olduğunu vurguluyorlar.  Çöküntüler, göçmeler yaşanmış, kazalar olmuş.  Bakım ve onarım faturaları giderek kabarmış.

Seul’ün nüfusunda bir durulma yaşanıyor artık.  Hatta kentte yaşayanların sayısı 10 milyonun altına bile inmiş.  Kent yönetimi giderek görsel kirlenmeyi azaltan, çevresel niteliklere ağırlık veren bir politika izlemekte.  Bir yandan yükseltilmiş yollar adım adım yok edilirken, öbür yandan da özel otobüs yolları oluşturuluyor, bütünüyle bisikletlere ayrılmış şeritler gerçekleştiriliyor.  Belediye başkanı hızlı otomobil ulaşımına yol açsın diye kaldırılmış olan tramvayları yeniden hizmete sunmaya hazırlanıyor.

Halk bu gelişmelerden yakınmıyor.  Hatta destekliyor.  Örneğin on yıl önce yıkılmış olan önemli bir otoyolun yokluğu kötü ulaşım sıkıntıları yaratmamış.  Üstelik o yolun yerine, iki yanı parklı, bahçeli, yeşillikli bir yapay ırmak kondurulmuş ve bölge hem çekicilik, hem de ekonomik hareketlilik kazanmış.  Yaz aylarında daha serin bir hava yaşanmaya başlanmış orada.

Gene de bir nostalji gözleniyor Seul’de.  Kent Müzesi “Yükseltilmiş Yollara Güle Güle!” diye bir sergi oluşturdu.

SEUL-2

Bu arada not etmek gerekir ki, başka ülkelerde ve kentlerde de benzeri bir politika gözleniyor.  Otomobilleşmeyi çok erken yaşamış, giderek doymuş, yaşamda başka şeyler aramaya başlamış yerlerde.  Örneğin Amerika’da New York, Portland, San Francisco gibi kentlerde, ya da Kanada’da Vancouver’de son 25-30 yıldan beri kent içi otoyollar yavaş yavaş kaldırılıyor.  Bunlar alıştığımız geniş caddelere dönüştürülüyor;  hatta yeşillikli park yapılıyor.  Bu düzenlemelerin sonunda çevredeki hava kirliliğinin çok azaldığı, ortalama sıcaklığın düştüğü, gürültü düzeyinin indiği gözleniyor.  Bunlara bitişik olan yerler çekici olmaya başlıyor.

Dikkat çekici bir nokta da trafikte belirli bir azalmanın yaşanması.  Çünkü bu tür hız yolları kendiliklerinden trafik yaratıyorlar;  hız yolunun çekiciliğine kapılan kişileri eskiden kullandıkları, alışık oldukları ulaşım türlerinden kopararak.

Son bir örnek:  Fransa’da, uzmanlar arasında Paris’in çevre yoluna bir son verme tartışmasının başladığı gözleniyor.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Philippe Mesmer, Le Monde, 18.2.2014 – Laetitia Van Eeckhout, Le Monde, 18.2.2014

Reklamlar
Bu yazı Kentler, Ulaşım içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s