Belediye başkanı “Buyurun yürüyün!” diyor

Belli yaşın üzerinde olanlarımız anımsar.  Bizde bir başbakan (Süleyman Demirel) “Yollar yürümekle aşınmaz!” demişti.  O zamanlar kızmıştık bu söze.  Ama yürüyenlere dayak atıldığı günümüzde artık başka türlü düşünmeye başladık.  Oysa şimdi yepyeni bir slogan çıktı ortaya:  “Haydi yürüyün!  Bol bol yürüyün!”  Millet yürüsün diye çırpınan, “Yürünen Kent” yaratmak isteyen belediye başkanları var artık.  Dertleri obezite!

OBEZİTE-1

Uzaklarda, Amerika’da, Oklahoma City’deyiz.  (Nüfus 600.000)  4-5 yıl önce kentin belediye başkanı birden fark ediyor ki, kendi aşırı kilolu.  Sağlıksız bir durumda.  Bunun bilinciyle çevresine, kentindeki insanlara bakıyor.  Hayret, büyük bölümü öyle:  Obez!

Üstelik kenti Amerika’nın en şişman kentlerinden biri diye ilan edilmiş.  Ve başkan Mick Cornett bir kampanya başlatıyor:  “Bu yıl hep birlikte, el ele verip 100 ton kilo kaybedeceğiz!”

Mayor Mick Cornett, right, launches Oklahoma City's lose a million pounds campaign.

İyi, güzel de nasıl?  Kolları sıvayan başkan ve danışmanları bu rezaleti teşhis etmekle başlıyorlar.  Sorunun kaynağını kolaylıkla görüyorlar.  Yaşadıkları yer otomobil temelli bir kent.  Her şey otomobile bağlı.  Yürüme denilen olguya yer tanınmamış kentte.  Yürüme keyfi sıfıra indirilmiş.  Adeta yürünmesin istenmiş.  Öyle ki, orada burada mahalle oluşturan inşaat firmaları sokaklara kaldırım bile yapmamışlar.  Demek ki, yürünmüyor.  Sonuç obezite.  Bu sonuçtan çıkan sonuç da ortada:  Yürünecek ortam yarat!  Yürümeyi keyiflendir, teşvik et!  Ve fazla kilolara “Güle güle!” de.

Başkan bu politikasını uygulamaya koymak için bir kent plancısını danışman olarak davet ediyor:  Jeff Speck.  “Çağdaş kent dediğiniz canlı, cıvıl cıvıl kaldırımlar, yaya dostu sokaklardır.” diyor Speck.  “Oysa Amerika tuttu, otomobili kral yaptı.  Yayayı elinin tersiyle iterek.  Kent merkezi dediğiniz yer de zaten otomobille geçip gideceğiniz bir yerdir.  Oysa kentleri yaşanır kılmak, insanlara yeniden geri vermek o kadar kolay ki!  Üstelik bu hedefi gerçekleştirmek ucuzdur da.”

JEFF-2 Speck’in ‘yürünürlüğü yüksek’ kent kavramını işleyen, ilginç örnekler sunan bir kitabı var.  Bunda yürünen, canlı merkezlerden uzaklaştıkça yürünür ortamın azaldığını ve bu tür semtlerde aşırı kilolu kimselere daha fazla rastlandığını söylüyor.  Ona göre mesele, yalnızca kaldırım ‘vardı-yoktu’ meselesi değil.  Yürünecek ortamın çekiciliği, güzelliği, ilginçliği konusu.  Yani otomobille giderken göremeyeceğiniz, fark edemeyeceğiniz, keyiflenemeyeceğiniz şeylerin olması çevrenizde.  Çünkü mesele otomobille rekabet etmektir.  Birinde miskin miskin oturur ve bir yerlere hızla gitmekle yetinirken, ötekinde yaşamı, doğayı, insanları tatmak var.  Bir vitrindeki, bir duvardaki, bir satış tezgâhındaki bir farklılığı yudumlamak.  Yürümeyi çekici, zevk verici yapacak çok şey var.  Alınabilecek sayısız önlem söz konusu.

Halk nasıl karşılıyor bu yaklaşımı?  Yeni politikayı destekliyor mu?  Başkan Cornett genelde herkesin hoşnut olduğunu söylüyor.  Kaldırımları genişletiyorlar…  Araç yollarını daraltıyorlar…  Hatta hız düşsün diye tek yönlü yolları iki yönlü yapıyorlar…  160 kilometrelik bisiklet yolu şebekesi geliştiriyorlar…

Ancak başkan “Sonucu görmek için acele etmeyin!” diyor.  “Tavır ve alışkanlık değişimi birden olmaz.  Yavaş yavaş gelişecek.  Deyin ki, bir transatlantiktesiniz.  Gerisin geri hop diye dönebilir misiniz?”

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Emine Saner, The Guardian, 5.2.2014

Reklamlar
Bu yazı Kentler, Sağlık - Beslenme, Ulaşım içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s