Yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan?

Yumurta doğanın mucize ürünlerinden biri.  Hızla çırparsanız katı bir köpük haline gelir.  Emülsiyon süreciyle mayoneze dönüşür.  Yumurtasız, tatlı, kek, börek yapamazsınız.  Dünyada yaklaşık 5 milyar tavuk var.  Bunlar, 2011’de 1.195.000.000.000 adet yumurta yumurtlamış, yani kişi başına 173 yumurta.  Hiç düşündünüz mü, şimdi olduğu gibi, hem tüketim, hem nüfus artmaya devam ederse, nasıl yumurta yetiştireceğiz ileride?

Josh Tetrick isimli bir genç girişimci, bu soruya bir yanıt getirmek amacıyla, birkaç yıl önce Silikon Vadisi’ndeki teknoloji devlerinin arasında bir gıda şirketi kurmuş.  Hampton Creek Foods isimli şirketin amacı, yumurta ile aynı tat, doku ve kimyasal özellikleri olan bir bitkisel ürün geliştirmek.

YUMURTA

Tetrick (resmi yanda), Amerika’da satılan paketlenmiş gıda ürünlerinin üçte birinde yumurta kullanıldığını söylüyor.  Bunların tamamı, tavukların ayaklarının yere basmadığı, gökyüzünü görmeden üstüste yaşadıkları ve fabrika modeline göre çalışan yumurtlama tesislerinden geliyor.  Ürettikleri miktar, yılda 80 milyar yumurta.  Tetrick’in hedefi, işte bu pazar.

İlk aşamada, yumurtasız bir mayonez üretmiş Hampton Creek Foods.  Şirket araştırmacıları, nohut proteinini jel elektroforezi denilen bir yöntemle hazırladıktan sonra birkaç süreçten geçirip, aynen yumurta gibi davranmasını sağlamayı başarmışlar.  Hatta, Bill Gates mayonezin tadına baktıktan sonra şirkete yatırım yapmayı kabul etmiş.

İkinci aşamada, gıda sanayi kuruluşlarına satılan kutu yumurta pazarına girmeyi amaçlıyorlar.  Ürünün adı, Beyond Eggs, yani Yumurtadan Öteye.  Bu, yapımında çok daha az enerji gerektiren, daha sağlıklı ve daha insancıl bir ürün olacak diyor, Tetrick.  Ve bir gün fabrika modeli yumurta üretimi son bulacak diye ümit ediyor.

Şimdi de tavuklara göz atalım.

Yumurtadan söz edip tavuğu gözardı etmek olmaz.  Yine Silikon Vadisi’nde, Beyond Meat (Etten Öteye) isminde bir başka şirket, nohut proteini ve soya fasulyesi kullanarak tavuk etinin tat ve dokusunu yaratmaya çalışıyor.  İsim benzerliğine rağmen iki şirketin birbirleriyle bir ilişkisi yok.  Ancak, Bill Gates ve diğer Silikon Vadi zenginleri bu şirketin de arkasında.

Beyond Meat’in işi daha zor, çünkü çok iyi bildiğimiz et dokusunu ve yağ ve protein karışımını taklit etmeyi şimdiye kadar pek başaran olmamış.  Ama görüşmeye gelen gazeteci, kendi için hazırladıkları ızgara göğüs tavuk etini, gerçeğinden ayırdetmekte zorlandığını belirtmiş.  “Mangaldan şimdi çıkmış bir tavuk kadar lezzetli değil, ama tat ve dokusu beklediğimin çok üzerinde.” diyor.  Dilinin, bildiğimiz, lif lif tavuk dokusunu algıladığını vurgulamış yazısında.  Ve verilen göğüs etini tadıp bırakmak yerine, sonuna kadar yemiş.

Bizim için, doku ve tattan daha önemli olan konu, yapay et üretiminin, doğal etlerden çok daha az kaynak gerektirmesi.  Örneğin tarım ürünü kullanımında, Beyond Meat etleri, sığırdan 55 kere, tavuktan 18 kere daha az kaynak gerektiriyor.  Sığır ve süt inekleri her gün beden ağırlıklarının %2-3 kadarı besin almak zorundalar.  Kesime hazır olduklarında 550 kilo civarında olduklarını düşünürseniz, ciddi bir miktar bu.

Türkiye rakamlarını bulamadık, ama Amerika’da her yıl kesilen 34 milyon sığırı yetiştirmek için 560 milyar litre su tüketiliyor.  18 hafta yaşayan hindiler toplam 45 kilo besin gerektiriyor.  Aşağıdaki (ABD için hazırlanmış) tabloda görüldüğü gibi.

HAYVANLAR

Ancak her şey tozpembe değil.  Yapay et yapımında kullanılan maddelerin başında soya fasulyesi geliyor.  Bunu proteine dönüştüren şirketler, genellikle hekzan isimli bir kimyasal madde kullanıyor.  Bu da “smog” denilen, duman ve sis karışımı kent bulutuna katkıda bulunan maddeler arasında.  Yapay yumurta üreten şirket bu nedenle soyadan uzak durmaya karar vermiş.  Yapay et üreten şirket ise soyadan vazgeçemediği için, bu soruna teknolojik bir çözüm aramakla meşgul.

Bakalım Vadi’nin teknoloji iyimserliği bunun da üstesinden gelecek mi?

Tahsin Çorat /  Yararlanılan Kaynak:  Sydney Brownstone, Mother Jones, 2.12.2013

Reklamlar
Bu yazı Doğal kaynaklar, Nüfus, Sağlık - Beslenme, Teknoloji içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s