Karbondioksitten nasıl kurtulmalı? Göm, gitsin!

Sera gazlarının iklim değişimini tetiklediğini biliyoruz.  En başta da karbondioksit geliyor.  Bilim insanları bunun salımını hızla sınırlandırmak ve miktarını azaltmak gerekir diye haykırıp duruyorlar.  Politikacılar ise uluslararası toplantılar düzenleyip konuşmakla yetiniyorlar.  Bu durumun yarattığı endişe gittikçe artıyor.  Bir felakete doğru hızla koştuğumuz söyleniyor.  Peki, ne yapacağız?  Denenmekte olan bir çare var:  karbondioksiti yakalayıp toprağa gömmek!

Deneme İspanya’da, Madrid’in kuzeyinde yapılıyor. Hontomin denilen ufak bir kasabanın yakınlarında.  Nüfusun neredeyse terk etmiş olduğu bir yer.  Burası hayli çorak bir arazi.

Avrupa Birliği’nin %80 oranında finanse ettiği proje 2008’de başladı.  Uygulamanın 2014 içinde devreye girmesi öngörülüyor.  Amaç toprağın altına 100.000 ton karbondioksit gömmek.

Yapılan şu:  1.600 metreye, hatta daha ötesine inecek bir kuyu kazılıyor.  Bunun yanında bir ikinci kuyu daha.  Birinci kuyu pompalamaya yarayacak.  İkinci kuyu da toprak altında olup biteni, jeolojik koşulları sürekli olarak ölçüp izlemeye.  Kazı yürüyüp giderken bir jeolog ekibi de çıkmakta olan kayaları analiz ediyor.  Mesele, tuzlu suyun bulunduğu kireçtaşı kütlesine erişmek.  Çünkü bu kayanın çok ince hücreleri ve kanalları var.  Aşırı basınçla karbondioksit pompalandığı zaman onu içinde tutabiliyor.

Projenin başka bir aşaması daha var.  Bunun özü de, karbondioksiti buraya ulaştırmak.  Çünkü büyük ölçüde gaz üreten santral, fabrika gibi dev tesislerin atmosfere saldığı gaz, yerinde yakalanacak ve gömme yerine taşınacak.  Bunun mesafesi kimi zaman 300 kilometreye varıyor.

Projenin ana niteliklerinden biri ‘deneme amaçlı’ olması.  Ortaya çıkacak birikimin ileride çok değişik yerlerde kullanılması hedefleniyor.  Bu nedenle çalışmalar uluslararası diyebileceğimiz bir ortamda yürütülüyor.  Örneğin, Uppsala, Göttingen. Nottingham, Edinburgh, Cambridge, Bükreş Üniversiteleri’nin ve İspanya’dan, Fransa’dan, İsveç’ten, İsrail’den, Almanya’dan, Finlandiya’dan kamu kuruluşları ile araştırma kurumlarının katılımıyla.  İleride başlatılacak başka girişimlere de örnek olsun diye.

Aslında Hontomin projesi bu alandaki ilk girişim değil.  Norveç 15 yıldan beri bu tekniği birkaç yerde kullanıyor.  Ancak gömmeyi deniz altında yapıyor ve gömme miktarı fazla iddialı değil.  Böyle olduğu halde bazı zorluklarla karşılaşıyor.  Hatta geçen ay bir girişimi durdurma zorunda kaldı.

Bu nedenle İspanya’daki denemeden öğrenilecek çok şey var.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Pierre Le Hir, Le Monde, 30.10.2013

Reklamlar
Bu yazı Atıklar, Teknoloji içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

2 Responses to Karbondioksitten nasıl kurtulmalı? Göm, gitsin!

  1. Lale Gürman dedi ki:

    Bu çok değerli bilgiler için çok teşekkürler. Sevgi ve saygılarla, Lale

    iPad’imden gönderildi

  2. Geri bildirim: Karbondioksitten nasıl kurtulmalı? Göm, gitsin! | yeşilolannevarsa

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s