Ekoloji dostu yemek ocağı

Bazen ekolojiyle ilgili küresel haberleri okurken, biraz ümitsizliğe kapılıyor, “bunları değiştirmek devasa adımlar gerektirecek, herhalde beceremeyecek insanlık” diyoruz kendi kendimize.  Sonra birileri, büyücek sorunlara, basit ve ucuz bir çözüm getiriyor, yeniden umutlanıyoruz.  Buzulların erimesini ve ormanların kesilmesini durduracak bir buluş çıktı karşımıza.  Nedir bu mucize alet derseniz, yanıt hiç beklemediğiniz bir şey:  bir yemek ocağı.

Ocaktan söz etmeden önce iki yüzyıl geriye götürelim sizi.  Alp dağlarındaki buzulların küresel ısınmadan elli yıl önce erimeye başladığı biliniyor, ama bunun nedeni bilinmiyordu.  Yeni bir araştırmaya göre suçlu duman ve is.  Endüstri devrimi sırasında fabrika bacalarından çıkan dumandaki koyu gri is, rüzgârla dağılarak, yamaçlardaki buzların üstüne yapışmış.  Ne var bunda demeyin.  Bembeyaz buzlar, güneş ışınlarını başarıyla geri yansıtırken, bu giderek grileşen yüzeylerin yansıtma gücü azalmış ve zaman içinde buzullar hızla erimeye başlamışlar.

Benzer bir durum, günümüzde Himalaya yamaçları için söz konusu.  Bu kez, sorunun kaynağı fabrika bacaları değil.  Asya’daki yüz milyonlarca yemek ocağı.  Asya’nın fakir bölgelerinde milyarlarca kadın, her gün ormanlardan yakacak odun buluyor, bunları mutfaklarındaki ilkel yemek ocaklarında ısı kaynağı olarak kullanıyor.

OCAK 1

Çamurdan yapılan bu ocaklar çok fazla odun kullanılmasını gerektiriyor.  Üstelik açık alevler, yemeği ısıtmak kadar yemek pişiren kadınları etkiliyor.  Mutfaklarda cehennem sıcağı.  Duvarlar kapkara is kaplı. Sürekli bu koşullarda çalışan kadınların pek çoğunda solunum sorunları var.  Ve bu dumanlardaki is giderek Himalaya buzullarına yapışıyor.

Çözüm olarak, Hindistan’ın Delhi kentinde Teri isimli bir araştırma kuruluşu yeni bir ocak geliştirmiş.  İçiçe iki çelik silindir ve altlarında pille çalışan bir pervaneden oluşuyor bu ocak.  Bir yardım kuruluşunun desteğiyle bunu 40 İngiliz sterlingine satıyorlar.  Ayrıca, tasarımı da Açık Kaynak olarak yayınlamış Teri.

OCAK 2

Ocak, duman ve isi % 80 oranında azaltıyor.  Aynı zamanda, gerekli odun miktarını da çok düşürüyor.  Kalın odunlar ve uzun dallar yerine, alttaki hazneye konulan bir kaç tahta parçası yeterli oluyor.

OCAK 3

Başka bir deyişle, bu yeni ocak ile daha az yakıtla, daha kısa sürede ve fazla ısı kaybetmeden yemek pişirebiliyor kadınlar.  Ve günlük işlerini yaparken, alevlerle çok ısınan, dumanlı ve isli bir mutfakta sağlıklarını kaybetme tehlikesi geçirmiyorlar.

Daha da önemlisi, kara dumanlar islerini, Himalaya’nın heybetli buzullarına bırakamıyor artık.

Bazen, kocaman sorunlara, karmaşık ve pahalı çözümler düşünmek yerine, basit ve kolay uygulanabilir bir yanıt aramak daha olumlu sonuçlar getirebiliyor.

Tahsin Çorat /  Yararlanılan Kaynak: Roger Harrabin, BBC, 24.9.2013

Reklamlar
Bu yazı Genel Konular, Teknoloji, İklim içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s