Görülmedik aşırı iklim koşulları

“Yeryüzü son 10 yılda şimdiye kadar görülmedik şiddette bir iklim ortamını yaşadı.”  Bunu Birleşmiş Milletler’in Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) söylüyor.  Somut ve tartışılamaz kanıtlar sunarak.  Yayımlanan rapor 1850’den beri sistemli olarak yapılmış hassas ölçümlere dayanıyor.  Bunlara göre 2001’den 2010’a uzanan dönem insanlığın yaşadığı en sıcak dönem.  Bu süreç içinde küresel sıcaklıkta rekor üstüne rekor kırılmış.  Öte yandan, yağışlar alışılmışların çok üstünde olmuş.  Bazı yerlerde (örneğin Pakistan’da) görülmedik sel baskınları yaşanmış.  Katrina kasırgası Amerika’yı allak bullak etmiş.  Nargis hortumu Myanmar’ı (eski adıyla Burma’yı) tahrip etmiş.  Aşırı bir kuraklık Doğu Afrika’yı, Avustralya’yı, Amazon bölgesini kavurmuş.  2003’te Avrupa’da ve 2010’da Rusya’da yaşanan aşırı sıcak dalgaları çok sayıda kişinin ölümüne neden olmuş.

“The Global Climate 2001-2010, A Decade of Climate Extremes” adını taşıyan rapor ortaya çıkan aşırılığın karalarda olduğu kadar denizlerde de etkili olduğunu vurguluyor.  Örneğin kutuplarda ve yüksek dağlarda giderek artan buzul kayıpları yaşanmış.  Bunun etkisi denizlerde gözleniyor.  Geçen yüzyılda deniz yüzeylerinin yükselmesi ortalama olarak yılda 1,6 mm’ye gelirken, son on yılda bu miktar yılda 3 mm. olarak belirmiş.  Denizler 1880’e göre 20 sn. daha yüksek.

Olumsuz etkileri olan bazı gazların atmosferdeki miktarlarında da artış var.  1750’ye göre karbondioksitteki artış %39.  Metan gazındaki artış %158.  Azot oksitteki artış %20.  Tabii bu sera gazları ister istemez hızlanan bir ısınmaya neden oluyor.

WMO sorumlularına göre, iklim olaylarına mevsimlik ya da yıllık çerçeve içinde bakmak yerine on yıllık perspektifte eğilmek daha tutarlı sonuçlar veriyor.  Çünkü bir yıldan ötekine bazı kısa süreli oynamalar görülebiliyor.  Önemli olan bir süreç içindeki genel gelişmeyi izleyebilmek.

Raporun sunduğu aşağıdaki şekil söylenenleri iyi özetliyor.  Bunda on yıllık dönemler itibariyle 1880’den günümüze yeryüzünün yaşadığı ortalama sıcaklıklar görülüyor.  Kaynak yüzlerce ülkenin sağladığı ve hem denizlerdeki, hem de karalardaki sıcaklıkları yansıtan veriler.

iklim

115 sayfayı aşan bu raporun İngilizce metnine, ya da Fransızca metnine ulaşmak mümkün.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynaklar:  Alex Kirby, The Guardian, 3.7.2013 – Roger Harrabin, BBC, 4.7.2013

Reklamlar
Bu yazı Denizler - Irmaklar, Genel Konular, İklim içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s