Çevreci bir üretim modeline doğru

3D yazıcılarından söz edildiğini duymuşsunuzdur. İki boyutlu bir resmi kâğıda basan yazıcılar yerine, aynı resimdeki tasarımı üç boyutlu olarak üretebilen makineler bunlar.  Elbiselerden, çalışan tabancalara ve yenilebilir hamburgerlere kadar herşeyi “basabiliyor” bu yazıcılar.  Fabrikalarda seri üretilen ürünlere göre çok daha az enerji ve malzeme tükettikleri için, bu yazıcıların iklim değişimi sorununa bir çözüm oluşturabileceği öngörülüyor.

“Center for Climate and Security” kurumunun raporuna göre, bu yazıcılar seri üretim makinelerinden %50 daha az enerji ve %90 daha az malzeme kullanıyorlar. Ama esas önemli olan, bu yazıcıların, varolan üretim paradigmasını ters yüz etmeleri.

20. yüzyılın başından beri üretim deyince, birim maliyetini düşürmek için çok sayıda ürün çıkarabilen ve çok büyük yatırım gerektiren fabrikalar akla gelir.  Aynı parçadan milyonlarca üretmek üzere kurulmuş devasa mekânlar.  Malzeme, enerji, emek ve diğer kaynaklarla üretilen bu parçalar bir araya getirilir ve son ürün ortaya çıkar.  Onar onar yapılsa 100 lira maliyet gerektiren ürün bu şekilde 10 liraya mal edilir.  Çok güzel, ama ya o ucuz ürün satılmazsa ne olur?  Hepsi kocaman çöp çukurlarına atılır.  Birim maliyetini düşüren onca kaynak tüketimi derseniz, o da sanal çöpe.  Seri üretimin her yıl 1,2 milyar ton sera gazı salımına yol açtığını belirtirsek bu sanal çöplüğün boyutları hakkında bir fikir vermiş oluruz.

3D yazıcılar farklı bir üretim yaklaşımını temsil ediyorlar.  Bir üründen milyonlarca üretmek yerine, gerekli üründen gerektiği kadar üretmek.  Aslında birçok üründen milyonlarca üretmek gerekmiyor.  Çoğu zaman, maliyeti düşürmek için, önce milyonlarca üretip sonra bunlara pazar bulmak söz konusu oluyor.  Bu ürünlere gereksinimi olmayan tüketiciler, reklam gibi ek kaynaklar kullanarak satın almaya teşvik ediliyorlar.

Seri üretim gerektirmeyen bazı ürünlerde ise, bu yazıcılar birim maliyetini de düşürebiliyor.  California’da bir öğretim üyesi 250m2 bir evi 20 saatte inşa edebilen bir 3D yazıcısı tasarımı geliştirmiş.  Gerçek bir ev bu.  Temeli, elektrik ve su tesisatı, pencereleri, kısaca, bir evde ne varsa hepsini içeren bir bina.  Tek farkı, normal evlerin çok altında bir maliyet ve çok az emek gerektiren bir yaklaşımla üretilmiş olması.  Böyle bir tasarımın, az gelişmiş ülkelerde ve dar gelirli kişilerin yerleşim alanlarında çok önemli bir rol oynayacağı düşünülüyor.

Aşağıdaki temsili resim bu yaklaşım hakkında bir fikir veriyor.

uretim_modeli

Adı geçen öğretim üyesi geliştirdiği tasarım hakkında bir konferans vermiş.  Bunun videosu 12 dakika sürüyor.  Biraz uzun belki ama konuyu çok iyi açıklıyor.

Modeller arasında bir başka önemli fark, ürünlerin nakliyesi.  3D yazıcıları, tanım olarak yerel üretim makineleri.  Bu özellik, savaş alanlarında ya da doğal felaket bölgeleri gibi ulaşımı sorunlu yerlerde çok önemli.  Bir yığın ürünü üretip, çok zor koşullarda o alanlara ulaştırmaya çalışmak yerine, 3D yazıcılarına malzeme bulmak ve gereken herşeyi yerel olarak üretmek çok daha kolay ve mantıklı.

Tabii, bütün bunlar şimdilik kurgubilimden bir sonraki aşamada.  Ama önümüzdeki yıllarda yazıcı fiyatlarında önemli bir düşüş ve malzeme çeşitliliğinde bir patlama bekleniyor.

Eğer bu yazıcılar bizi, kaynak tüketimi ve israfı destekleyen seri üretiminden çıkarıp, “gerekenden gerektiği kadar yapılan” bir üretim modeline götürebilirlerse, çevre endişelerine ilginç bir çözüm oluşturabilirler.

Tahsin Çorat /  Yararlanılan kaynak:  James West, Mother Jones (Climate Desk), 25.3.2013

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Kentler, Teknoloji içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s