Yalan üretimi

yalanuretimiBu, bir kitabın adı.  Ekoloji bilincinin gelişmesinden, bu alandaki endişelerin artmasından, bilimsel çalışmaların yoğunlaşmasından rahatsız olan çevrelerin nasıl gizlice örgütlendiklerini, bu yaklaşımları kötülemek için ne gibi taktikler kullandıklarını ele alıyor.  Casusluk serüvenlerini, gizli servis öykülerini anlatır gibi karanlık bir dünyanın girdisini çıktısını yansıtıyor.  Geçen hafta içinde Fransa’da yayımlandı.  Yazarı Le Monde’un ekoloji yazarlarından Stéphane Foucart.  EKOGAZETE onun yazılarından zaman zaman yararlanıyor.

Kitabın ele aldığı öykü yıllar önce, 1953’te başlıyor.  Amerikan gazetelerinde yer alan bir haber araştırmacıların sigara içmenin akciğer kanserine neden olabildiği bulgusunu duyuruyor.  O günlerin büyük sigara firması Philip Morris bu gelişmenin sigara endüstrisine uzun vadede büyük zarar vereceğini kavrayarak hemen harekete geçiyor.  Öteki firmaları da bir araya getiriyor ve karşı saldırı başlatıyor.  Ama kurnaz ve hain bir yöntem kullanarak.  Kendileri arka planda kalıyorlar, ortalıkta görünmüyorlar.  El altından birilerini finanse ederek bilimsel görünüşlü yazılar yayımlatıyorlar, konuşmalar yaptırıyorlar.  Sigara-kanser ilişkisini ileri sürenlerin sahtekâr ve şarlatan olduklarını ileri sürerek.

Gizli, sinsi çabalar

Zamanla işi büyütüyorlar da.  Örneğin ortaya birden “Advancement of Sound Science Coalition” (TASSC) adlı bir bilim kurumu çıkıyor.  Tabii arka planda buna gizli yollarla azımsanmayacak kaynak sağlayan büyük şirketler var.  TASSC araştırmalar başlatıyor.  Bazı bilim insanlarına (hem de adı, sanı olanlara) kapı açarak, onları maaşa bağlayarak, sigaranın pek de zararlı olmadığı yollu bulgular yaratmalarını bekleyerek.  Sonra da bunları bir halkla ilişkiler firmasının yoluyla el altından dünyaya yayarak.

Konu sigarayla bitmiyor.  Çünkü 1950’lerden bu yana ekoloji endişeli düşünce hızla gelişmektedir.  O zaman amyantın, bisfenol A’nın ve diğerlerinin zararlı olmadığı, ya da zararlarının aşırı büyütüldüğü kampanyası başlatılıyor.  Yıllarca sürüyor bu oyun.  İlginçtir, bu mekanizmanın içyüzü yıllar boyu bilinemedi.  1998’de ABD’de bir mahkeme sigara firmalarının 79 milyon sayfa tutan iç yazışmalarına el koyuncaya kadar.  [Bu konuda Ekogazete’nin eski bir yazısına bakabilirsiniz.]  Bu sayede öğrenildi ki, sinsi bir kampanya yürütülmüş ve yalan üstüne yalan üretilmiş.  Milyonlarca kişinin ölmesine, sakat kalmasına göz yumulmuş.

Bir iki örnek verelim.  1992’deki Rio İklim Değişimi Konferansı’ndan önce içlerinde çok tanınmış yazar, düşünür de olan 2.500 kişiye “iklim değişimi yoktur, bu yalandır” diyen bir bildiri imzalatılmış.  [Ekogazete, 17.6.2012]  Geçen yıl da benzeri bir girişimle bazı bilim (!) insanlarının imzasını taşıyan bir yazı Wall Street Journal’da yayımlatılmış.  [Ekogazete, 3.2.2012]  Ya da Avrupa Birliği’nin Besin Güvenliği Otoritesi’ne sızılmış, uygun raporların çıkmasına çalışılmış.  [Ekogazete, 11.2.2012]

Kullanılan yöntemin temelinde bilimsel çerçeveli ve görünüşlü araştırmalar üretmek, bunları çeşitli yollarla olabildiğince yayıp duyurmak, böylece öteki araştırmaları olabildiğince tartışılır kılıp zedelemek var.  Sonuçta kamuoyu bilim insanlarının uyarılarını kuşkuyla karşılayacaktır.  Politik yapı da insanları bekleyen tehlikelere karşı umursamaz davranma rahatlığına kavuşacaktır.  Böylece bilim büyük manipülasyonların aleti olmuştur.

Le Monde’a gelen mektup

Geçtiğimiz  Eylül ayında Le Monde gazetesi garip bir olayla karşı karşıya kaldı.  Gazete (diğer basın kuruluşları gibi) gündeme bomba gibi düşüp ortalığı aylarca çalkalayacak bir çalışmayı duyurmuştu:   Fransa’da bir üniversitede fareler üzerinde yapılan uzun süreli bir araştırmaya göre GDO’lu besin maddeleri kansere neden oluyordu.  [Ekogazete, 23.9.2012]  Bu haberden biraz sonra gazeteye bir mektup ve ekinde bir yazı geldi.  İki bilim insanının imzası vardı bunlarda:  Illinois Üniversitesi’nden Bruce Chassy ve Stanford Üniversitesi’nden Henry Miller.

Bu ikili adı geçen GDO araştırmasını hiç de bilimsel olmayan bir tavırla, hakaret edercesine suçluyor, bilimsel gerçek adına gazetenin yazılarına yer vermesini istiyordu.  Tuhaf olan şuydu ki, uzun yazı yanlışsız, nefis bir Fransızcayla yazılmıştı, ama kısa mektup İngilizceydi.  Le Monde durumdan kuşkulandı ve bu iki bilim insanına yazının hangi koşullarda, kimin isteği üzerine yazıldığını sordu.  Yanıt gelmedi.  Ama bu iki kişinin geçmişi biliniyordu.  Miller uzun yıllar boyu yukarıda adı geçen TASSC’nin çalışma ve çabalarına katılmıştı.  Bir sürü yayında (ve hayrettir, The Guardian gazetesinde bile) inkârcı yazıları çıkmıştı.  ABD mahkemesinin el koyduğu iç yazışmalarda da adı geçiyordu.

Stéphane Foucart’ın kitabı yukarıda örneğini verdiğimiz kuşkulu ve tezgâhlı girişimlerle kamuoyunun nasıl biçimlendirilmeye çalışıldığını, yalnızca sigara değil, kozmetik, ilaç, kimya vb. alanlarında etken büyük firmaların çıkarlarının ne gibi yollarla korunduğunu, ekoloji endişelerinin nasıl geri plana itildiğini ve bilimin nasıl bir yalan makinası olarak kullanıldığını sergiliyor.  Kitapla ilgili bilgi şöyle:  La Fabrique du Mensonge, Stéphane Foucart, Denoel Impacts, 17€.  Kitabın alt başlığı ise (Türkçesiyle) şöyle: “Endüstri firmaları bilimle nasıl oynuyor ve bizleri nasıl tehlikeye atıyor.”

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynaklar:  Jean-Roch de Logivière, Le Monde, 21.3.2013 ve kitaptan bazı bölümler

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Genel Konular, Sağlık - Beslenme, İklim içinde yayınlandı ve , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Yalan üretimi

  1. Mete AKALIN dedi ki:

    Anımsadığım kadarıyla nikotinin Alzheimer hastalığını önlediği haberi de 15 yıl kadar önce Le Monde’da çıkmamış mıydı???

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s