Dünya Etsiz Günü

20 Mart baharın ilk günü.  Ama bir de “Dünya Etsiz Günü” (İngilizcede “Meatout Day”.  Fransızcada ise “Journée Internationale Sans Viande”.)  Ana amacı beslenme alışkanlıklarını sorgulamak ve uygulanan diyetler konusunda bilinç yaratmak.  Bu özel gün 1985’ten beri var.  Amerika’da başlamış;  daha sonra başka ülkelere de yayılmış.  Bu güne katılan kimseler 24 saat boyunca hiç et yemiyorlar.  Başka türlü etkinlikler de söz konusu oluyor tabii.  Şenlikler, toplu yemekler, alternatif beslenme eğitimleri, afişleme gibi.

Daha çarpıcı gösteriler de söz konusu.  Örneğin bu yıl Barselona’da eylemciler kendilerini (büyük mağazalarda ambalajlanmış etler gibi) selofana sararak ve “satılık et” etiketi koyarak sergileme yaptılar.  Aşağıdaki gibi.

etsizgunu

Konu 1,5 ay önce patlayan “sığır eti – at eti” skandalı nedeniyle bu yıl daha bir gündemde, daha fazla ilgi görüyor.  (Üstelik skandalın boyutları gün geçtikçe büyüyor.  Geçtiğimiz hafta içinde, Fransa’da bu işe karıştığı bilinen firmanın İngiltere’den yeni getirttiği 57 ton kuzu kıymasının aslında atık et parçalarından yapılmış olduğu anlaşıldı.  At eti pazarlamasının bir numaralı tezgâhçısı olan Hollandalı ise ortalıkta dolaşıyor;  kimse ona “Gel bakalım!” demiyor.)

Kabul etmek gerekir ki vejetaryenler bu güne özellikle sahip çıkıyorlar.  Ama bunun yanında konunun iklimi ve sağlığı içine alan ekolojik boyutları da var.  Bunlara topluca eğilmekte ve eldeki verilere göz atmakta yarar var:

  • Etli beslenme için hayvan yetiştirme çabası sera gazı salımlarının %18’ini yaratıyor.
  • Dünyada yıllık et tüketimi 286 milyon ton.  Kişi başına günlük tüketim 115 grama geliyor.  Ama Fransa’da günlük tüketim 235 grama yükseliyor.  Amerika’da ise 330 grama.
  • Gelişmekte olan ülkelerde tüketim şimdilik düşük, ama oralarda çok hızlı bir artış gözleniyor.
  • 2050’de toplam et tüketiminin 470 milyon tona varacağı tahmin ediliyor.
  • Tarımdan (dünya ölçüsünde) elde edilen bitkisel ürünlerin üçte biri insanları değil, et hayvanlarını beslemeye gidiyor.
  • Uzmanlara göre, gerek insanların sağlığı bakımından, gerekse iklim değişimi boyutuyla dünyanın geleceği açısından kişi başına günlük et tüketiminin 90 grama kadar düşürülmesi gerekiyor.
  • Et tüketimindeki gelişme yıllar boyu şöyle biçimlendi (ilk rakam yıl – ikinci rakam milyon ton olarak dünyanın yıllık et tüketimi):  1961 – 71 / 1970 – 101 / 1980 – 137 / 1990 – 180 / 2000 – 234 / 2010 – 286.
  • Bir kilo sığır etini üretmek nelere denk geliyor?  160 kilo patates ekilebilecek tarla / bir otomobilin 60 kilometre katettiğinde saldığı sera gazı / 15 bin litre su kullanımı / 10 kilo bitkinin ekolojik etkisi.

Bu bakımlardan, önceleri vejetaryenlerin ve hayvan severlerin itkisiyle başlayan Etsiz Günü giderek çeşitlenip büyüyen bir destek görmekte.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynaklar:  Gilles van Kote, Le Monde, 20.3.2013 – Laurence Girard, Le Monde, 21.3.2013 ve “Meatout” sitesi – “Journée Sans Viande” sitesi

 

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Sağlık - Beslenme, Tarım, İklim içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s