Madem zenginsin, az et ye

“Etyemez”in ne olduğunu biliyoruz:  vejetaryen.  Şimdi “yarımyecilik” çıktı.  Yani eskisine göre et tüketimini iyice kısıp yarı yarıya daha az et yemek.  “Ne olacak, yiyeceğini yarım ye.  Ölmezsin!” diyorlar.  Bunu söyleyen de sokak başındaki Ahmet Efendi değil.  Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) yayımlanmış olan bir raporu.  Bu çığlık özellikle zengin ülkelerin “refah” içinde yaşayan halklarına yöneliyor.

Rapora imza koyan bilginler son günlerde yaşanan at eti skandalının çok derinlerdeki boyutuna parmak basıyorlar ve bu rezaletin temelinde gelişmiş ülkelerin “daha da fazla, daha da yağlı et” saldırısını buluyorlar.  Aşırı bir talep patlaması, “Aman aman et yiyelim” telaşı gelişmiştir.  Bu da et üretimine kuşkulu birilerinin girmesine, kontrol dışı kesimler yapılmasına, hasta ve ilaçlı hayvanların gelişi güzel kullanıma sunulmasına yol açmıştır;  uluslararası boyutlu, mafya türü oluşumlara davetiye çıkarılmıştır.

Oysa iki, üç kuşak önce insanlar bu kadar fazla et yemiyorlardı.  Gözlenen bu hızlı gelişmenin çok geniş çaplı etkileri oldu.  Bunlardan birine tarım sektöründe tanık olundu.  Büyük hayvan çiftlikleri belirdi.  Bunlarda geleneksel olarak insanlar için üretilen tohumlar hayvan beslemeye kaydırıldı.  Kimyasal gübrelerle zehirli ilaçların kullanımı katlanarak arttı.  Bunlardan kaynaklanan su ve hava kirliliği insan sağlığını tehdit eder boyutlara ulaştı.  Denizdeki yaşam da hayli kötü oranda etkilendi.  İlaçlamanın sonucu olarak arılar bile kırım geçiriyor.

Meselenin kökeninde azot yatıyor.  Daha doğrusu “nitröz oksit” denilen N20.  Bu, sera gazı yaratan en önemli etkenlerden biri.  Ana kaynağı da tarımda kullanılan gübre ve ilaçlar.  Bir de çiftliklerde et üretimi maksadıyla beslenen hayvanların dışkılarının topraktaki mikroplar tarafından parçalanıp azot olarak havaya salınması.  Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) hesaplarına göre, beslenme sistemi değişmezse önümüzdeki 15 yıl içinde kişi başına et tüketimi %20 dolaylarında artacak.  Bu, hayvancılığın şaha kalkması ve daha fazla azotun atmosfere salınması anlamına geliyor.  Yani iklim değişiminin çok tehlikeli bir boyuta erişmesi.

Uzmanlar “Tabaklarınızdaki ağırlığı sebzelere kaydırın.” diyorlar.  “Hem daha seyrek et yiyin, hem de tabağınızdaki miktarı azaltın.  Et yemek, günlük bir alışkanlık yerine ender zamanlarda keyfini süreceğiniz bir eğilim olsun.”  Bu görüşün hedefi zengin gelişmiş ülkeler.  Onlar et tüketimini hızla azaltırken, gelişmekte olanların daha fazla yemesi gerekiyor.  Çünkü protein eksikliği var onlarda.

Peki, beslenme sistemimizde gereken değişimi gerçekleştirebilecek miyiz?  Bu mümkün mü?  Bir uzman şöyle diyor:  “Bana bundan 30 yıl önce sorsaydınız, ‘Bak, sigara ne kadar zararlı.  Yasaklamak gerekiyor.  Bunu nasıl yapacağız?’ deseydiniz size gülerdim.  ‘Hayal kurma.  Bunu gerçekleştiremezsin.’ derdim.  Oysa bakın, bugün neredeyiz?  Et tüketimimizi yarı yarıya azaltmak mümkün.  Ama önümüzde bazı ekonomik ve politik önlemler var.”

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Fiona Harvey, The Guardian, 18.2.2013

Reklamlar
Bu yazı Ekoloji Politikası, Sağlık - Beslenme, Tarım, İklim içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Madem zenginsin, az et ye

  1. Fabrizio RUSSO dedi ki:

    Ben kendimi tanımaya başladığımda hep kendime sorduğumu soru şuydu: Biz insan olarak etçil miyiz otçul mu? Sanırım her ikisi de değil. Omnivor dedikleri her şeyi yiyebilen ve hazmedebilen cinsten bir vücudumuz var.
    Zaten kendimizi dinledikçe yani reklamlardan çok kendi iç sesimize kulak verdikçe yediğimizin çok daha azına ihtiyacımızın olduğunu fark edeceğiz diye düşünüyorum. Benim için böyle oldu en azından ve 100 kilo dan 75 kiloya düştüm.
    Gözlerimizden çok iç gözümüze yöneldiğimiz andan itibaren her şey kendiliğinden çözülecek diye düşünüyorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s