Eriyen buzlar ve eriyen yaşam umutları

Denizlerde buzulların erimesinden sıkça söz ediliyor, biliyorsunuz.  Buzlar eridikçe kıyı kentleri ve adalar su altında kalacak diye endişe ediliyor.  Peki, dağların yamaçlarındaki buzullar erirse ne olur, hiç düşündünüz mü?  Cryosphere dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, And dağlarındaki buzullar, 1970’li yılların sonundan beri %30-50 oranında geri çekilme göstermişler.  Bunun oldukça ciddi sonuçları olduğunu belirtiyor raporun yazarları.eriyenbuzullar1And sıradağları, dünyanın en heybetli dağları arasında yer alıyor.  Yaklaşık 7000 km uzunluğundalar ve bazı yerlerde genişlikleri 700 kilometreyi buluyor.  Asya dışında, dünyadaki en yüksek sıradağları bunlar.  And dağlarının zirve noktasını oluşturan Aconcagua dağı, denizden 6962 metre yükseklikte.  Bu görkemli dağlar, 7 ülkeden geçiyorlar:  Venezuela, Kolombiya, Ekvator, Peru, Bolivya, Şili ve Arjantin.  Ve yüksek yaylalarında Quito, La Paz, Bogota ve Medellin gibi önemli kentleri barındırıyorlar.

Buzullar, bu kentlerin su gereksiniminin hatırı sayılır bir bölümünü karşılıyor.  Örneğin, Bolivya’nın La Paz kentinin su gereksiniminin %15’i, kurak mevsimde ise %27’si buzullardan geliyor.  Buzulların eriyip gitmesi hem büyük sıkıntılara, hem de komşu ülkeler arasında, sınırlı su kaynakları üzerinden ciddi gerginliklere yol açacak.

Kentlerin dışında, küçük yerleşim birimlerinin daha da kötü etkilenecekleri düşünülüyor.  Geçen yıl Nisan ayında, Ekvator’un 150 bin nüfuslu Tabacundo kentinin ürkütücü bir susuzluk sorunuyla karşı karşıya olduğunu yazmıştık.  Uzmanlar, Peru’daki Santa nehri vadisindeki tüm kent ve kasabaların aynı geleceğe doğru koşar adım gittiklerini söylüyor.  Buzul suları, bu vadide oturanların, tarım, hidroelektrik ve günlük su gereksinimlerinin çok büyük bir bölümünü karşılıyor.

eriyenbuzullar2Buzulların erimesinin nedeni, 1950-1994 yılları arasında, bölgede havanın 0,7°C ısınmış olması.  Bölgeye düşen yağmurlarda belirgin bir azalma olmadığı için, nedensellik doğrudan ısınmaya bağlı.

Özellikle 5400 metrenin altındaki buzullar, 1980 başından beri, kalınlıklarından her yıl ortalama 1,35 metre kaybetmişler.  Bu yükseklik düzeyinde, buzulların kalınlığı nadiren 40 metreyi geçtiği için, önümüzdeki yıllarda bunların tamamen yok olacaklarını öngörüyor araştırmacılar.

Bu kuşkulu bir öngörü değil:  5300 metre yükseklikte, bir zamanlar dünyanın en yüksek kayak merkezi olarak ün kazanan Chacaltaya buzulu 2009 yılında eriyip tarihe karışmış.

Tahsin Çorat /  Yararlanılan kaynak:  BBC, 23.1.2013

Reklamlar
Bu yazı Sağlık - Beslenme, Su, İklim içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s