Eski bir savaşın yok olmayan izleri

Kırk beş yıl öncelere gidiyoruz.  1960’lara.  Herhalde çoğumuz doğmamıştı bile.  O günlerde Asya’nın bir köşesinde, Vietnam’da Amerika’nın da bulaştığı bir iç savaş sürüp gidiyordu.  Dünya gençliğini isyan ettirmiş bir savaş.  Geçmiş, bitmiş ve kapanmış bir dosya diyeceksiniz.  Ama ekolojik boyutlarıyla bugün hâlâ gündemde.  Vietnam günümüzde bile, o savaş sırasında kullanılmış olan “Agent Orange”ın derdini çekiyor.

Neydi “Agent Orange”?  Geniş alanlardaki tarım ürünlerini, ağaçları, bitkileri yok etme amacıyla özel olarak geliştirilmiş kimyasal bir madde.  Bir zehir.  Amerika’nın bu savaşa bulaşması yıllar sürmüştü.  Hudutsuz kaynaklar ayırarak…  Ordular göndererek…  Çarpışmalara askerleriyle, tanklarıyla, uçaklarıyla katılarak…  (Ama sonunda kaybettiğini kabul edip geri çekilerek.)

Amerika bitmek bilmeyen bu savaşta kısa zamanda, kestirme yoldan, sonuç alabilmek için ‘Agent Orange’ uygulamasına başlamıştı.  Geniş arazilere helikopterlerle bu zehir püskürtülüyordu.  Amaç Vietnamlı gerillaların ve onları destekleyen halkın beslenme olanaklarını yok etmek ve saklanmaya yarayan ormanları ortadan kaldırmaktı.  Resmi kaynaklar 6.500 helikopter çıkışı düzenlendiğini ve savaş boyunca 76 milyon ton zehrin püskürtüldüğünü vurguluyor.  Bu uygulamanın sonunda 1 milyonu aşkın Vietnamlının öldüğü ya da sakat kaldığı söyleniyor.

Sakat kalanlardan biri de Nguyen Nguc Phuong.  Aslında savaş bittikten çok sonra doğmuş.  33 yıl sonra bugün 95 santim boyunda ve 20 kilo ağırlığında.  “Doğduğumda 800 grammışım.  Boyum ise 20 santimmiş.  Kız kardeşim de öyle doğmuş.” diyor.  Gençliğinde, yaşam kavgasında ayakta kalabilmek için küçük bir tamirhane açmış.  Zamanla, kaderine karşı duyduğu kızgınlığı ve kırgınlığı yenmeyi becermiş ve kendi gibi sakat doğmuş çocuklara yönelmiş.  Şimdi onlara yardımcı olmak amacıyla öğretmenlik yapıyor.

Başka bir arkadaşının kollarında doğumdan kalma yanıklar var.  Bacakları çarpık.  Başında saç yok.  O da zamanla isyanını yenmeyi becermiş.  O da öğretmenliğe adamış kendini.

Onlar gibi sayısız genç var Vietnam’da.  Bu irkiltici olgu ‘Agent Orange’ın etkisine, toprakta ve çevrede bıraktığı izlere bağlanıyor.  Üstelik bu izler eski kuşaklardan yeni kuşaklara da geçip devam ediyor.

Amerika yıllar boyu ‘Agent Orange’ın sakat doğumlara neden olduğu tezini inkâr etmişti.  Bunun normal bir tarım ilacı olduğunu ileri sürmekle yetinmişti.  Hatta savaş sırasında kendi askerlerini bile böyle bilgilendirmişti.  Ama artık tavır değişmekte.  ABD zehirlenmiş arazileri temizleme kampanyası açmış olan Vietnam hükümetiyle geçtiğimiz Ağustos’tan beri işbirliği yapıyor.  Tonlarca toprak arazilerden kazınıyor, özel alanlara yığılıyor.  Bu yığınlar aşırı sıcaklık altında yakılacak ve içlerindeki dioksinin ayrışması sağlanacak.  İnsanlığın yarattığı en tehlikeli kimyasal madde diye bilinen dioksin.  Çünkü ‘Agent Orange’ın ana maddesinin dioksin olduğu anlaşılıyor.  Vietnam topraklarına bulaşmış olan miktarı kabul edilebilecek oranın 350 katı.  ABD bu çabaya 43 milyon dolarla katılıyor.  Temizleme 54 ay sürecek.

Atila Alpöge /  Yararlanılan kaynak:  Simon Roughneen, The Diplomat, 13.11.2012

Reklamlar
Bu yazı Doğal kaynaklar, Ormanlar, Sağlık - Beslenme, Tarım içinde yayınlandı ve , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s