Kasırgaların arkasında iklim değişimi mi var?

İnsanlığa en son fatura ABD’nin doğu kıyılarını ve Küba, Haiti gibi adaları vuran (milyonlarca insanı evsiz barksız, günler boyu elektriksiz bırakan) Sandy’den geldi.  Ama yaşananların tek sorumlusu bu kasırga mı acaba?  İklim değişiminin hiç mi katkısı yok?  Ya da, küresel ısınmayı görmezden geldiğimiz için hepimizin payı yok mu?  Hani politikacıların “Bana ne!” demesini kabullendiğimiz için?  Eldeki verilere bir göz atalım da olayın perde arkasını anlamaya çalışalım.

Yağışlar.  Araştırmacılar diyor ki, küresel ısınma atmosferdeki rutubeti arttırdı.  Yani, bir kasırga ortaya çıktığı zaman, artık gök yarılmış da boşalmış gibi yağış beklemek gerekiyor.

Denizlerin yükselmesi.  İklim değişimi nedeniyle denizlerin ısındığı, ısınan suyun genleştiği, bu nedenle denizlerin yükseldiği zaten biliniyor.  Böyle olunca eski düzene alışmış yerlerin fırtınanın etkisiyle su baskınına uğraması olası.

Okyanusların ısınması.  Denizlerin yüzeyinde kuvvetli ısınma var.  Bu olgu kasırgaları adeta pompalıyor, güçlendiriyor ve daha uzun süre etkili olmalarını sağlıyor.

Dev boyut.  Sandy 750 kilometre yarıçaplı (Türkiye’nin yüzeyinin iki katı) bir alanı etkisi altına alarak ilerledi.  Böyle olunca deniz daha fazla kabarıyor ve dev dalgalara neden oluyor.  Sandy kimi yerde 4 metreyi aşan dalgalar yarattı.  Daha yaygın, daha büyük boyutlu kasırgalar daha yüksek dalgalar yaratıyor.

Sandy melezdi.  Yani iki ayrı tür fırtınanın karışımı.  Biri okyanusun yüzeyindeki sıcaklığın etkisini yaşayan, öteki ise atmosferdeki büyük ısı farklarından kaynaklanan bir kış fırtınası.  Böyle bir karışım çok daha etkili oluyor.

Uzmanlar iklim değişiminin bir etkisi olduğunu kabul ediyorlar, ama bu etkinin ölçüsü konusunda kararsızlar.  Etki fazla mı, yoksa az mı, bilinmiyor.  Çünkü elde yeterince veri yok.  Konu fazla araştırılmamış.

[Birkaçı hariç, dünyanın her köşesindeki politikacıların hemen hepsi iklim değişimi dendiği zaman duymazlığa geliyor.  Çünkü dünyaları ve hesapları kısa vadeli.  Kafaları bugünle ve ancak hemen yarınla ilgili.  Vurdu kaçtı çıkarlarla.  Bunun en çarpıcı örneği, ABD başkanlık seçimlerinde yaşandı.  Bütün gözlemcilerin hayretle değindiği gibi, iki aday da bu konuda tek söz etmediler.  Ama bu noktada hayli bilinçli bir cumhurbaşkanının bir deyişine gönderme yapmak gerekiyor.  Maldivler’in bu konularda atak ve inançlı eski cumhurbaşkanı Muhammed Naşit (bir askeri darbe onu devirdi, hatta tutukladı) bir yıl önce şöyle demişti:]

[“Deliler gibi davranmayalım.  Doğa ile ‘aldım, verdim’ konuşması olmaz.  Fiziğin kurallarını tartışma konusu yapamazsınız.  Doğayla pazarlık yapamazsınız.  İklim değişiminin ne olduğunu anlamak için suyun oturma odanıza girdiğini görmeniz gerek.  Yoksa anlayamazsınız.  Manhattan’dakiler de er geç suyu görecekler oturma odalarında ve o zaman ‘bak hele, iklim değişimi diye bir şey gerçekten varmış’ diyecekler.”  Bu ileri görüşlü yaklaşımı Ekogazete’de okuyabilirsiniz.]

Atila Alpöge / Yararlanılan kaynak:  Chris Mooney, Climate Desk, 29.10.2012 – James Glanz ve Mireya Navarro, New York Times, 4.11.2012

Reklamlar
Bu yazı Denizler - Irmaklar, Genel Konular, İklim içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s