Bedava otobüs

Otobüsleri bedava yapsak fena mı olur?  Ne güzel!  Herkes otomobilini kullanacağına otobüslere biner.  Halkın hareketliliği artar…  Çevre daha az kirlenir…  Gürültü azalır…  Daha az benzin harcanır…  Öyle mi?  Bunun gerçekten bir mantığı var mı?  Fransa’da bazı yerleşmelerde bu düzen yıllardır uygulanıyor.  Sonuç ne?  Gelin, bu yaklaşımın bilançosuna bir göz atalım.  Kim ne diyor?  Nasıl değerlendiriyor?

Bir yerleşme üç yıllık bir denemenin sonunda (bölge başkanının ve bir düşünürün imzasını taşıyan ve onların olumlu yargılarını vurgulayan) bir kitap yayımladı:  “Biletsiz yolcular:  Özgürlük, eşitlik ve bedava hizmet.”  Ama bu konuda on bir yıllık deneyimi olan başka bir yerleşme daha kapsamlı bir bilanço sundu:  Châteauroux.

Burası, dağınık yerleşmelerden oluşan, 100.000 nüfusun altındaki bir kasaba.  Yıllar önce seçilerek göreve gelen başkan (üstelik solcu molcu da değil, muhafazakâr parti üyesi) gittikçe solup sararan yerleşmeye hareketlilik getirmek gerektiğini düşündü.  Kendi içine kapalı, sessiz, durgun yerleşmeye canlılık ilacı verilmeliydi.  Böylesi bir canlılık kasabayı çekici kılardı ve yatırım da, sermaye de çekerdi.  Gerçi bir otobüs hizmeti vardı, bildiğimiz türden, biletli ve ücretli bir hizmet.  Ama halk yılda kişi başına ancak 21 yolculuk yapıyordu.  (Fransa ortalamasının hayli altında.)  Otobüslerin sağladığı gelir giderlerin yalnızca %14’ünü karşılıyordu.

Başkan tereddüt etmeden hizmeti yaygınlaştırdı, otobüs seferlerini arttırdı ve bedava yaptı.  Hayret!  Bir patlama yaşandı.  Kişi başına yolculuk üç katına (Fransa ortalamasının da üstüne) çıktı.  Bu girişimin finansmanı çeşitli işyerlerinden alınan yerel verginin biraz arttırılmasıyla sağlandı.

Bu başarının çelişkili bir tarafı da var.  Artık “müşteri” olmayan, yolcu (ya da kullanıcı) olmakla yetinen yolcular otobüsün şoförüne “Haydi, şurada duruver.”, ya da “Şu bizim yan sokağa da giriver.” demeye başlıyorlar.  Bir de, orta boy yerleşmelerde etkenliği açıkça görülen bu yaklaşımın daha büyük kentlerde ne sonuç vereceği bir soru işareti.

Atila Alpöge / Yararlanılan kaynak:  Delphine Roucaute, Le Monde, 19.10.2012

Reklamlar
Bu yazı Kentler, Ulaşım içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s