Sri Lanka’da Esrarengiz Bir Hastalık

Yaklaşık 20 yıldır, Sri Lanka’nın North Central Eyaletinde, binlerce genç insan böbrek yetmezliğinden ölüyor. Doktorlar bunu “Chronic Kidney Disease of unknown etiology – CKDu” (Bilinmeyen nedenli Kronik Böbrek Hastalığı) olarak adlandırmışlar. İşin tuhafı, bu hastalık bu bölge ile sınırlı, ülkenin diğer bölgelerinde buna rastlanmıyor. Geçenlerde, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu hastalığa hangi maddelerin yol açtığını açıklamış.

Başlangıçta, Sri Lanka’lı doktorlar, eyalet halkının %15’ini etkileyen bu bölgesel hastalığa pek anlam verememişler. Sonunda, Sri Lanka hükümeti bunu Dünya Sağlık Örgütüne götürmeye karar vermiş. Dört yıl önce, WHO’nun uzmanları bölgeye gelip, binlerce kişiden kan, idrar ve doku örnekleri almışlar. Bulguları oldukça şaşırtıcı: Bölge sakinlerinin kan ve idrarlarında oldukça yüksek dozda arsenik ve kadmiyum bulmuşlar.

Araştırmacılara göre, böbrek yetersizliğine ve ölümlere bu iki toksik madde neden oluyor. Bu ilk bulgulardan sonra odaklandıkları sorun, bunların beden sistemine nasıl girdiği. Hastaların çoğunlukla pirinç çiftçileri ve tarım işçileri olması ilk ipucu olmuş uzmanlar için. Çiftçilerin en fazla kullandıkları kimyasal maddelerin gübre ve böcek ilaçları olduğu varsayımından yola çıkarak öncelikle bunları incelemişler. Çin kaynaklı gübrelerin kadmiyum ve böcek ilaçlarının da arsenik içerdiğini görmüşler.

Aynı zamanda, Sri Lanka’nın pirinç çiftçilerini etkileyen bu esrarengiz böbrek hastalığının bir benzerine, Orta Amerika’da şeker kamışı tarımı yapan çiftçi ve tarım işçilerinin de tutulduğunu fark etmişler.

WHO uzmanları, Sri Lanka’da bölge halkını uyarmak için, esas raporlarının yayınlanmasını beklemeden, bulgularını bir sayfalık bir özet olarak yayınlamışlar.

Buna karşılık, gübre ve böcek ilacı satan firmalar, raporun yeterince bilimsel olmadığını öne sürerek bulguları sorgulamışlar. Aynı şekilde hükümet, çiftçileri bilgilendirmek ya da bunların satışını durdurmak için herhangi bir girişimde bulunmamış. Tersine, arsenikli böcek ilaçlarının Sri Lanka’da satışı yasak olduğu için gümrükte durdurulan pek çok arsenikli böcek ilacını, hükümet bir süre sonra dağıtımcılara geri vermiş.

Bu bağlamda, gazetecilerin görüştüğü tüm bölge çiftçileri -hasta olanlar dahil olmak üzere- bu toksik maddeleri içeren gübre ve ilaçları kullanmaya devam edeceklerini belirtmişler.

Gübre ve böcek ilacı firmaları, Sri Lanka’da çiftçileri öldüren toksik maddelerin kullanımında son sözü söyleyecekler gibi görünse de, konunun ilginç bir başka uzantısı var.

BBC haberinden iki gün sonra, Reuters, ABD Kongresi’nin, pirinç ve pirinç ürünlerinde çok fazla inorganik arsenik bulunduğunu saptadığını, haber olarak geçti. Haberde, Kellogs Rice Crispies gibi popüler kahvaltı ürünlerinin dışında, Gerber bebek mamalarının da, yüksek oranlarda inorganik arsenik içerdiği belirtiliyor. İnorganik arseniğin kanser yapıcı bir madde olduğu biliniyor. Hatta Güney Kore, yakın zamanda, içerdiği yüksek arsenik düzeyi nedeniyle Amerikan pirincinin ithalini yasaklamış.

Kongre, kabul edilebilir arsenik oranlarını yeniden belirlemesi için Besin ve İlaç Kurumunu (FDA) görevlendirmiş.

[Bunun Sri Lanka’daki tarım uygulamasını etkileyip etkilemeyeceği bilinmiyor henüz. Ama geçen yıl ilk kez pirinç ihraç etmeye başlayan bir ülke olarak, Sri Lanka yeni limitlere uymaya çalışırsa, benzer bir sınırlama kaçınılmaz hale gelebilir. Bu da, ülkedeki pek çok genç insanın sağlığı açısından olumlu bir gelişme olabilir.]

Tahsin Çorat / Yararlanılan kaynaklar: BBC, 18.9.2012, Reuters, 21.9.2012

Reklamlar
Bu yazı Sağlık - Beslenme, Tarım içinde yayınlandı ve , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s