Çevre Kirliliğine Doğal Çözümler

Puget Körfezi, Pasifik Okyanusu’nun, Amerika kıtasının kuzey batısını kocaman bir dantel mendil gibi oyarak açtığı bir doğa harikası. Her yıl yüzbinlerce ekoturistin, farklı türden fok balıklarının yanı sıra yüzen denizaslanlarını, dalıp çıkan minke balinalarını, kanbur balinaları ve zıplayarak yumurtlamaya koşan somonları izlemeye gittikleri bir doğal cennet. Ama ciddi bir çevre kirliliği bu cenneti tehdit ediyor.

Puget Körfez bölgesi çok yağmurlu. Seattle kentini ve ne kadar yağmur aldığını duymuşsunuzdur belki. Bunun sorunlu bir yanı var. Şiddetli yağmurlardan sonra biriken sular, kanalizasyon sistemini taşırıp her yıl yaklaşık 4 milyar litre atık suyun Puget Körfezine karışmasına yol açıyor. Buna motor yağlarını, çimlere koyulan kimyasal maddeleri, Poliklorlu Bifenilleri (PCB), ağır metalleri ve evcil hayvan atıklarını eklerseniz, bölgenin nasıl bir ekolojik krizle karşı karşıya olduğunu anlarsınız.

Balinaların nefes borularından alınan örneklerde, mantarlar ve eskiden yalnızca karada bulunan ve antibiyotiklere dirençli bakteriler ve virüsler bulunmuş. Atık su bulaşması nedeniyle istridye yatakları düzenli aralıklarla kapatılır hale gelmiş. O yorulmak bilmeden akıntıya karşı yüzen somonların binlercesi çamurlu yağmur sularında boğulup gitmişler.

Yeşil Altyapı

Tüm körfez ekosistemini tehdit eden bu ciddi krize Seattle kenti ilginç bir ekolojik çözüm getirmıs. Yeşil altyapı dedikleri bir yaklaşım. Gri altyapı, bildiğimiz borular, atık su ve kanalizasyon sistemlerine verilen isim. Yeşil altyapı ise sorunu başlama noktasında çözmeyi amaçlayan çeşitli doğal çözümlerden oluşuyor. Bunlar büyük ölçüde ağaç ve diğer bitkilerin doğal su tutma ve filtreleme özelliklerini devreye sokuyor. Kirli suyu sokaklara ve kanalizasyon sistemlerine girmeden durdurup buharlaşma ve topraktan süzme yöntemleriyle arıtıyor ağaçlar.

İşin güzel yanı, yeşil altyapı yalnızca ekolojik üstünlük içeren bir çözüm değil. Aynı zamanda mali olarak da cazip.  2012 yılında American Rivers tarafından yapılan bir araştırmada, 479 yeşil altyapı projesini incelemişler. Bunların yaklaşik dörtte biri gri altyapıdan daha pahalı çıkmış. Buna karşılık, %31’inin maliyeti başabaş gelmiş, %44’ü ise daha ucuza mal olmuş.

Seattle kentinin bu bağlamda ilginç uygulamaları var. Örneğin, fazla yağmur suyunu emebilen ağaç ve yerel bitkilerden oluşan özel “yağmur bahçeleri” yaptıranlara 3.000 – 4.000 dolar para veriyor belediye. Aynı şekilde, yağmur suyunu kent şebekesine değil de sarnıçlara ve özel su depolarına aktaranlara destek oluyor.

Körfezin etrafındaki kentlerden biri olan Coupeville ise biraz farklı bir yaklaşımla hem fazla suyu hem de başka bir sorunu çözmüş. Önce fazla yağmur suyunun aktığı yamaçlara çamur ve pislikleri durdurmaları için sıra sıra çalı tipi bitkiler ekmişler. Sonra yamacın aşağısında, suyun toplandığı çukur alana kavak ve söğüt gibi suyu seven ağaçlar dikmişler.

Bu ikili sistem hergün binlerce litre suyu durdurup filtreliyor. Ağaçların kökleri amonyak, nitratlar ve fren balatalarından çevreye yayılan bakır tozunu filtre edip suları temizliyor.

Bu filtreleme işinden en çok yarar gören kim dersiniz?  Somonlar. Bir ara bakır zehirlenmesinden bölgedeki Coho somonlarının %90’ı telef olmuş. Bu yeni sistem onlara yeni bir canlılık vermiş.

Yeşil altyapı yalnızca bitki ve bahçe sistemlerinden oluşmuyor. Canlı damlar denilen topraklı, bitkili ev damları veya suyu başka yere akıtmak yerine olduğu yerde süzüp toprağa geçiren sokak taşları gibi başka uygulamaları da var.

Ama belki de en önemli yanı, kentlerde yaşayan insanlara yeşil alanlar açması ve bizleri, çevre kirliliğine endüstriyel, gri ve pahalı yaklaşımlar yerine, sağlıklı, doğal ve düşük maliyetli yanıtlar geliştirmeye zorlaması.

Bakır tozu yutan söğüt ağaçları içinde mi yaşamak istersiniz, yoksa suları mekanik ve kimyasal sistemlerde filtre eden kocaman gri bir fabrikanın yanında mı?

Tahsin Çorat / Yararlanılan kaynak: Jim Robbins, The Guardian, 23.8.2012

Reklamlar
Bu yazı Atıklar, Denizler - Irmaklar, Kentler, Su içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s