Çöpleri kim nasıl toplasın?

29 Ağustos’ta Delhi’nin (Hindistan) çöp toplayıcıları bir araya gelip gösteri yaptılar.  Dertleri basitti:  ekmek paralarını savunmak.  Çünkü belediye çöp toplama sistemini özelleştirip hizmeti büyük firmalara devretmeyi düşünüyordu.  [Çöp toplayıcıları mı dedik?  O da ne?  Ülkemizin kentlerinde de görüyoruz bunları.  Hani gece karanlığında tekerlek üstündeki dev torbalarıyla kent sokaklarında dolaşıyorlar ve çöpleri karıştırıp işe yarayacakları alıyorlar.]

Kayıt dışı bir sektör bu.  Ama giderek ciddiye alınıyor ve önem kazanmaya başlıyor.  Imperial College (Londra) profesörlerinden David Wilson “Gelişmekte olan ülkelerin kentsel çöp sisteminde bu sektörün göz ardı edilmemesi gerektiği düşüncesi yaygınlık kazanıyor.” diyor.  Çünkü bu ülkelerde çöpler doğru dürüst toplanamıyor ve geri kazanılabilecek madde ve malzemeler heba oluyor.  Böyle olduğu için çöp toplayıcıları (adeta) ekolojiye yararlı bir rol oynuyorlar.  Nüfusun %2’sinin geçimini bu işten kazandığı ve bunların örneğin Brezilya kentlerinde yılda 1 milyar dolarlık bir katkı yarattığı söyleniyor.

David Wilson’un yaptığı bir kıyaslama var.  Eldeki rakamlara göre, gelişmekte olan ülkelerin çöp toplayıcıları %20-50 oranında geri kazanım yaratıyorlar.  Oysa bu ülkelerde belediyelerin ya da kayıtlı şirketlerin sağladığı kazanım önemsenmeyecek oranda.  Öte yandan bu çabanın resmi kanallardan ve düzenli olarak yürütüldüğü Avrupa Birliği’ndeki oran yalnızca %40’a varıyor.

Kuşkusuz, kent halkı çöp toplayıcılarına kuşkuyla bakıyor.  Öte yandan bu işi yapanlar çocukları çalıştırıp sömürüyorlar.  Bu kimseler kimi zaman saldırgan oluyorlar.  Arkalarında onları örgütleyen, yöneten bir takım mafyaların olduğu da konuşuluyor.  Ayrıca bu kişilerin yaptıkları işte hiç mi hiç ekolojik endişe taşımadıkları biliniyor.  Bununla birlikte, ortada gittikçe zorlaşan bir sorun var:  Kentlerin çöpleri nasıl toplanacak, nasıl değerlendirilecek, nasıl yok edilecek?  Resmi ve kayıtlı sistemlerin etkenliği hayli düşük.  Kimi zaman hayli çaresiz kalıyor bunlar ve kaynak kaybı yüksek oluyor.  Üretilen çöp miktarı da baş döndürücü bir hızla artıyor.  Örneğin Dünya Bankası geçtiğimiz Haziran’da yayımladığı bir raporda 2025 itibariyle dünya kentlerinde yıllık çöp miktarının bugüne göre %69 artmış olacağı öngörüsüne yer verdi.

Bu ortamda uzmanlar kayıt dışı sektörün nasıl, hangi yöntemlerle düzenlenebileceğini, mevcut sistemlerle nasıl bütünleştirilebileceğini araştırıyorlar.

Yararlanılan kaynak:  Gilles van Kote, Le Monde, 1.9.2012

Reklamlar
Bu yazı Atıklar, Kentler içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Çöpleri kim nasıl toplasın?

  1. merichco dedi ki:

    Çöp toplayıcıların kusurlarına bir tane de ben ekleyeyim: Belediyenin çöp arabasının alması için sokağa çıkarılmış olan paketlenmiş haldeki çöpleri, içinden işlerine yarayacak malzemeleri almak için eşeleyip karıştırarak ortalığa saçıyorlar. Sonuçta mahalle pislenmeye başlıyor giderek.

    Lakin bütün bunlar çöp toplayıcıların işlerini kaybetmeleri için bir sebep değil. Çöp üretenlerin kendi çöplerini ayrıştırmak gibi bir alışkanlığının yerleşik olmadığı durumda, çöp toplayıcılara mutlaka ihtiyaç var. Önemli olan, onları da bu konuda yöntem geliştirme süreçlerine dahil ederek, kurulacak sistemin işine yarayacak ve gelirlerinden olmayacakları bir konumda işlerini yapmalarını sağlayabilmek.

    Ama tabii, Türkiye’de ve her yerde, kamu yönetimleri mektup adresi ve faks numarası olmayan “şey”lere nasıl ulaşabileceğinden bihaber…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s