Akıllı sayaçlar

“Akıllı sayaçlar” (ki bunlara İngilizce’de “smart meters” deniyor) yerleştirildikleri ev ya da işyerindeki elektrik tüketimini sürekli olarak ölçüp saatte bir kullanıcıya sergiliyor;  aynı zamanda da günlük tüketimi elektrik şirketine elektronik yolla rapor ediyor.  2008’de Avrupa’da 39 milyon “akıllı sayaç” çalışmaktaydı.  Ama bu sayının giderek arttığı görülüyor.  Yalnızca 2011’de 17 milyon yeni sayaç çalışır duruma geldi.

Yararları nedir ki?

Bunları alışılmış elektrik saatlerinden ayıran en önemli fark, iki yönlü iletişim olanağı sunmaları.  Yani hem sayaç şirkete bilgi gönderiyor, hem de şirketin merkezindeki ana sistemden gelecek komutları uyguluyor.  Başka bir deyişle, örneğin sistemdeki toplam elektrik yükünün aşırı arttığı zamanlarda evlerdeki, işyerlerindeki enerji tüketimini sınırlıyor.  Bunun yanında şirketler nerede, ne zaman, ne kadar enerji kullanıldığını yakından izleyerek birim fiyatlarla oynama olanağı kazanıyorlar.

Bu sayaçları savunanlar birkaç özelliğin altını çiziyorlar.  Bunlardan biri, sayacın evin dışında bir yerde, örneğin merdiven boşluğunun kuytu bir köşesinde olmak yerine, evin içinde, görünen bir yerde olması.  Böylece kullanıcı ne kadar elektrik tükettiğinin bilincine kavuşuyor ve kendini ona göre ayarlıyor.  Örneğin gereksiz ışıkları söndürüyor, ya da (çamaşır, bulaşık gibi) makineleri birim fiyatın düşük olduğu zamanlarda kullanıyor.  “Zaten bu uygulamanın ana amacı toplam elektrik tüketimini azaltmaktır.” deniyor.

Sakıncaları var mı?

Bununla birlikte, karşı çıkanlar, uygulamaya kuşkuyla bakanlar da var.  Bu sistemin en fazla elektrik şirketlerine yaramakta olduğu ileri sürülüyor.  Çünkü şirketler fatura hazırlamaya esas olacak bilgileri elde etmek için saat okutmaya görevli göndermekten kurtulmuş durumdalar.  Ama sayaçların yerleştirilmesi giderlerini ister istemez kullanıcı yükleniyor.  İngiltere’de tüketiciler birliği olan “Which?” elektrik şirketlerinin büyük kazançlar elde ettiğini saptamış durumda.  Bunun yanında kullanıcının durmadan sayacı esas alarak kendi kullanım alışkanlıklarını değiştirmesinin hiç de kolay olmadığını vurguluyor birlik.

Bu arada gene İngiltere’de, resmi bazı rakamlara göre kullanıcı birimlerinin bu sistem sayesinde sağlayacakları yıllık tasarruf (TL cinsinden) 80 lirayla sınırlı kalacak.  Öte yandan, Amerika’da Çevre Sağlığı Akademisi bu cihazların salmakta olduğu radyasyonun zararları olabileceğine dikkat çekiyor.  Bazı kimseler de bu sayaçların adeta bir casus gibi özel yaşamları izleyip gözleyeceğinden çekiniyor.  Akıllara bazı sorular takılıyor.  Şirketler kimin, ne zaman, hangi makinesini çalıştırdığını, hatta evde olup olmadığını bilecek;  ama acaba bu bilgiyi başkalarına sızdıracak mı?  Şirketler birim fiyatla keyfince oynayacakları için gelirlerini azamiye çıkarma yolunda bir takım cambazlıklar yapacaklar mı?

İngiltere’deki uygulama

Bazı ülkelerde, örneğin ABD’de, bu uygulama konusunda tereddütler, çekişmeler, yargıya başvurmalar, araştırma komisyonları oluşturmalar devam ederken; İtalya, 2000’den başlayarak büyük bir atılım gerçekleştirdi ve 30 milyon birime akıllı sayaçları yerleştirdi.  Şimdi de İngiltere atılıma hazırlanıyor.  Uygulamaya geçiş 2014’te başlayacak ve 2020’ye kadar 53 milyon sayaç işler duruma girecek.

Ancak yürütülen bir araştırma halkın bu girişime hiç de hazır olmadığını gösterdi.  Halkın %51’i bu sayaçlardan söz edildiğini hiç duymamış.  Şöyle böyle bir şeyler duyduğunu söyleyen %45 ise umursamaz davranıyor;  ne olumlu karşılıyor, ne de olumsuz.  Bunun yanında bu sayaçları yerleştirmenin ciddi bir maliyeti olacağını düşünenler ve bunların özel yaşamların içine giren yabancı bir öğe olmasından hoşlanmayanlar var.  Bu araştırmadan, ciddi bir bilgilendirme kampanyasına gereksinim olduğu sonucu çıkıyor.

Yararlanılan kaynaklar:  The Guardian, Fiona Harvey, 30.3.2012 – John Vidal, 30.3.2012 – Adam Vaughan, 22.8.2012

Reklamlar
Bu yazı Enerji, Kentler, Teknoloji içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s