Muhteşem Maya uygarlığı ve iklim

Binlerce yıl süren ve şaşırtıcı bir gelişmişlik gösteren Maya uygarlığı neden çöktü?  Bir uygarlık nasıl dağılır ve çöker?  İspanyolların buraları işgali mi son verdi bu muhteşem uygarlığa?  Bilginler bu teze “Hayır” diyor.  Çünkü ciddi çöküntü daha önce başlamıştı bile.  Ama yukarıdaki soruya uzun süre doyurucu yanıt verilememişti.  Ancak yeni bir çalışma bazı ipuçları getirmekte.

Mayalar Orta Amerika’da, Meksika’nın güneyinde, Honduras’ta, El Salvador’da ve Guatemala’da yerleşiktiler.  Astronomi, matematik, mimari, sanat gibi alanlarda çok ileriydiler.  Örnek kentler kurmuşlardı.  Sağlam bir yönetim düzenleri vardı.  24 Şubat tarihli “Science” dergisinde yayımlanan bir araştırma bu parlak uygarlığın sonunu getiren olguyu vurguluyor:  iklim.

Böyle bir etkenin olasılığından uzun zamandır söz ediliyordu, ama güvenilir bir kanıt yoktu ortada.  Adı geçen arazide yapılan araştırmalar şimdi gösteriyor ki MS 800 ile 950 arasında bölgede ciddi bir kuraklık yaşanmış.  Yağışlarda %25–40 arası bir azalma görülmüş ve bu yıllarca sürüp gitmiş.  Unutmamak gerekir ki, buralarda bol sulu akarsular yoktu.  Bu bakımdan Mayalar tarım alanlarını sulama ve içme suyu biriktirme bakımından yaz aylarında yağmur suyuna muhtaçtılar.  Araştırmacılar Mayaların bölgedeki ormanları büyük ölçüde tahrip etmiş olmalarının da kuraklıkta rol oynamış olabileceğine düşünüyor.  [Doğa ile sorumsuzca oynayan, iklim verilerini ciddiye almayan uygarlıkların, ne kadar muhteşem olurlarsa olsunlar, bu davranışlarının faturasını günün birinde mutlaka ödediklerine bir işaret mi bu öykü?]

Yararlanılan kaynak:  Stéphant Foucart, Le Monde, 25.2.2012

Reklamlar
Bu yazı Genel Konular, İklim içinde yayınlandı ve , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Muhteşem Maya uygarlığı ve iklim

  1. merichco dedi ki:

    Şimdi aynı şey Afrika’da oluyor. Togo’da ve Gana’da -örneğin- insanlar avlanmak için ormanları yakıyor…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s