Sera gazları havada ne kadar kalıyor?

Su buharını bir kenara koyalım.  Esas “sera gazları” dört ana gaz türünden oluşuyor:  gaz karbonik (CO2), metan (CH4), azot oksit (N2O) ve halokarbon bileşikleri.  Aslında su buharı sıcaklığı çok fazla emip tutan bir gaz.  Bu yüzden sera etkisinde büyük rol oynayabilirdi, ama atmosferde uzun süre kalamıyor, yağmur ya da kar olarak kısa zamanda yeryüzüne iniyor.  Diğerlerinin içinde en büyük ağırlığı taşıyan gaz karbonik.  Bunun %65-80 kadarı denizler tarafından emiliyor;  ama bu süreç yıllarca sürebilir.  Geri kalan kısmı ise binlerce yıl sonra yok oluyor.

Metan ise hayli zararlı olabilir, ama havadaki yaşamı 12 yıl içinde bitiveriyor.  Azot oksidin süresi ise 114 yıl dolaylarında hesaplanıyor.  Halokarbon bileşikler grubunda ise sayısız gaz var.  Bunların atmosferde kalma süreleri de çok farklı.  Kimi 5 yılda yok oluyor.  Kimi ise 50.000 yıl devam edebiliyor.  Hükümetler Arası İklim Değişimi Paneli (IPCC) bu gazların atmosferde kalma sürelerini veren çok ayrıntılı bir liste yayımladı.

Bu gazların kaynaklarına gelince, gaz karbonik petrol, gaz ve kömür yanmasıyla salınıyor.  (Sera gazı olayındaki etkisi %75 oranında.)  Metan daha çok tarım kaynaklı;  çiftlik hayvanları ve pirinç tarlaları üretiyor bu gazı.  (Etkisi %14 diye tanımlanıyor.)  Etkisi %8 oranında olan azot oksit de tarımdan geliyor;  hayvan dışkıları ile endüstriyel gübrelemeden çıkıyor.

Kaynak:  Carbon Brief ve Duncan Clark, The Guardian, 16.1.2012

Reklamlar
Bu yazı İklim içinde yayınlandı ve , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s